روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ١١٣ - روزشمار جنگ یکشنبه ٢٤ مهر ١٣٦٢ ٩ محرم ١٤٠٤ ١٦ اکتبر ١٩٨٣
١
انتشار اخبار و تحلیل ها درباره اقدام احتمالی ایران به بستن تنگه هرمز و پیامدهای آن ادامه دارد.
روزنامه عربی الوطن به نقل از کارمند بلندپایه یکی از امیرنشین های عربی نوشت: ایالات متحده به ایران اخطار کرده که اگر تنگه هرمز را ببندد با حمله گسترده امریکا روبه رو خواهد شد. به نوشته این روزنامه، امریکا «تهدید کرده است به بازگشایی تنگه هرمز اکتفا نخواهد کرد و به حمله به داخل خاک ایران نیز دست خواهد زد.»[١]
در همین حال، روزنامه کثیرالانتشار فولهاد سائوپائولوی برزیل گزارش داد: «برزیل در باز نگه داشتن تنگه هرمز دارای منافعی است، اما این بدان معنی نیست که از هرگونه تلاش امریکا در به کارگرفتن نیرو در منطقه خلیج [فارس] لزوماً حمایت کند.» این روزنامه با اشاره به تلاش دولت برزیل در ارزیابی وضعیت انشعابات سیاسی هرگونه حمایت از این اقدام، به نقل از دیپلمات ها نوشت: «فشارهای بیش از حدی که اکنون توسط امریکا و دیگر کشورهای غربی روی ایران اعمال می شود هر حرکت انسانی روی این مسئله را ازجانب برزیل بی فایده می کند. برزیل درگیر مسائل عرضه نفت است، ولی متأسفانه در شرایطی نیست که بتواند اقدامی انجام دهد.» این روزنامه خاطرنشان کرد: «برزیل دوسوم نفت خود را وارد می کند و حدود دوسوم از این نفت وارداتی از خاورمیانه [غرب آسیا] تأمین می شود. عراق و پادشاهی سعودی جمعاً روزانه ٣٠٠ هزار بشکه نفت به این کشور صادر می کنند. درهرصورت، برزیل اخیراً درصدد تحکیم روابط خود با ایران بوده زیرا هر دو کشور مایل به گسترش روابط تجاری پایاپای بدون توسل به ارز معتبر هستند.»[٢]
همچنین خبرگزاری چین در گزارشی ضمن آنکه خریداری هواپیماهای فرانسوی سوپراتاندارد را ازسوی عراق، رویدادی نگران کننده خواند، اعلام کرد: «بسته شدن تنگه هرمز به روی تردد دریایی بین المللی ازجانب ایران نتایج خطرناکی درپی خواهد داشت.» این خبرگزاری درعین حال اضافه کرد: «نظر به اینکه ٩٠ درصد از صادرات و واردات و صدور نفت ایران از این طریق انجام می گیرد، بسته شدن تنگه هرمز ازسوی ایران بعید به نظر می رسد.»[٣]
مناشه امیر کارشناس مسائل ایران در رادیو اسرائیل نیز در تفسیری با بیان اینکه «یک نوع عقب نشینی در روش ایران به وجود آمده است»، گفت: «پس از اینکه ایران اظهار داشته بود که اگر صادرات نفت ایران دراثر حمله عراق به وسیله هواپیماهای سوپراتاندارد فرانسوی آسیب ببیند اجازه نخواهد داد حتی یک قطره نفت عربی از تنگه هرمز عبور کند، اکنون اظهارات دیگری به گوش می رسد. حجت الاسلام هاشمی رفسنجانی در خطبه نمازجمعه اظهار داشت اگر دراثر بمباران عراق به نیمی از صادرات نفتی ایران لطمه بخورد، ایران تنگه هرمز را
[١] خبرگزاری جمهوری اسلامی، نشریه گزارش های ویژه، شماره ٢١١، ٢٥/٧/١٣٦٢، ص١٧، رادیو اسرائیل، ٢٤/٧/١٣٦٢، به نقل از روزنامه الوطن.
[٢] همان، ص٤، سائوپائولو - خبرگزاری کویت، ٢٤/٧/١٣٦٢.
[٣] همان، صص ١٧ و ١٨، رادیو ترکیه، ٢٤/٧/١٣٦٢، به نقل از خبرگزاری چین.