روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٥٧٩ - روزشمار جنگ دوشنبه ١٦ آبان ١٣٦٢ ١ صفر ١٤٠٤ ٧ نوامبر ١٩٨٣

به گزارش خبرگزاری رویتر از دوحه پایتخت قطر، منابع کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس احتمال می دهند اجلاس دوحه ادامه تلاش های میانجیگرانه برای پایان دادن به جنگ ٣٧ ماهه ایران و عراق را در دستور کار قرار دهد. همچنین منابع مذکور از احتمال تصویب طرح های احتمالی درزمینه مقابله با تهدید ایران به بستن تنگه هرمز در این اجلاس خبر دادند. به گفته این منابع «این طرح ها دربرگیرنده استقرار یک نیروی قدرتمند عکس العمل سریع ١٠٠ هزار نفری از کشورهای عضو شورا به منظور مقابله با تهدیدهای داخلی و خارجی است.»

گزارش رویتر حاکی است عیسی الکواری وزیر اطلاعات قطر، پیش از آغاز اجلاس در جمع خبرنگاران گفت: «اگر ایران این تهدید خود را عملی نماید، ما از امریکا نخواهیم خواست در منطقه خلیج [فارس] دخالت نماید.» وی افزود: «کشورهای منطقه که مبالغ هنگفتی را صرف امور دفاعی می کنند، انتظار دارند که خود دفاع کشورهایشان را برعهده داشته و کسی را با آنها کاری نباشد.»[١] وزیر اطلاعات قطر همچنین درمورد جنگ ایران و عراق گفت: «وقتی که ما از نیاز به دور نگه داشتن منطقه از رقابت های بین المللی سخن می گوییم ناچاریم کوشش هایمان را برای یافتن راه حلی برای جنگ ایران و عراق متمرکز کنیم، به طوری که هرگونه توجیه برای دخالت ابرقدرت ها را از میان برداریم.»[٢]

به گزارش رادیو امریکا، شیخ خلیفه بن حمد آل ثانی امیر قطر، در آئین رسمی گشایش اجلاس که با حضور هزار تن از مقام های دولتی شش کشور حوزه خلیج فارس و نمایندگان رسانه های ارتباط جمعی سراسر جهان برگزار گردید، ضمن اشاره به اهمیت همبستگی کشورهای عرب حوزه خلیج فارس تأکید کرد: «این همبستگی برای مقابله با خطرهای ناشی از جنگ ایران و عراق نیز ضرورت دارد.»[٣]

همچنین، سلطان قابوس بن سعید پادشاه عمان، در مصاحبه با یک هفته نامه انگلیسی زبان لبنانی گفت: «اگر تنگه هرمز بسته شود دفاع از این آبراه بایستی مسئولیت مشترک کشورهای حوزه خلیج [فارس] باشد.» وی با تأکید براینکه «اگر جنگ ایران و عراق به منطقه گسترش یابد کنترل اوضاع مشکل خواهد بود»، خاطرنشان کرد: «ایران گام های عملی درجهت بستن تنگه هرمز برنخواهد داشت مگر آنکه تمامی حوزه های نفتی اش کاملاً منهدم گردد.» پادشاه عمان افزود: «دراین صورت ایران چیزی را برای ازدست دادن نخواهد داشت.» وی مدعی شد درصورت انجام اقدامی ازسوی ایران «عراقی ها آن قدر منطقی هستند که عواقب اقداماتشان را قبل از عملی ساختن آن مورد ارزیابی قرار دهند.»[٤]

از سوی دیگر، فهد شاه عربستان سعودی، در گفت وگو با روزنامه کویتی الرای العام بدون اشاره به شرایط ایران برای پایان دادن به جنگ، بر آنچه که وی «خواسته صادقانه عراق برای صلح» نامید، تأکید کرد و سپس درمورد اقدام احتمالی ایران به انسداد تنگه هرمز گفت: «چنین عملی به منافع

[١] همان، صص ٦ و ٧، دوحه - خبرگزاری رویتر، ١٦/٨/١٣٦٢.

[٢] همان، صص ٥ و ٦، دوحه - خبرگزاری یونایتدپرس، ١٦/٨/١٣٦٢.

[٣] واحد مرکزی خبر صداوسیمای جمهوری اسلامی، بولتن رادیوهای بیگانه، ١٨/٨/١٣٦٢، ص١١، رادیو امریکا، ١٧/٨/١٣٦٢.

[٤] خبرگزاری جمهوری اسلامی، نشریه گزارش های ویژه، شماره ٢٣٣، ١٧/٨/١٣٦٢، صص ٧ و ٨، بیروت - خبرگزاری قطر، ١٦/٨/١٣٦٢.