محکوم کردن عراق به خاطر نقض مقررات مذکور در گذشته، از این کشور می خواست تعهدات بین المللی خود را مراعات کرده و از هرگونه عملیات نظامی علیه غیرنظامیان اجتناب کند.

بیانیه وزارت امور خارجه در ادامه با اشاره به اینکه در بند ٣ قطعنامه مشخص نیست کدام خلیج مدنظر شورا می باشد[١] افزوده است: اما باتوجه به تصریح شورا در این بند درباره حق کشتیرانی آزاد در آب های بین المللی یادآور می گردد جمهوری اسلامی ایران از آغاز جنگ، آزادی کشتیرانی در خلیج فارس را تأمین کرده و در موقعیت های مختلف بر رعایت این حق در چارچوب حقوق بین المللی تأکید کرده است. بااین حال آزادی کشتیرانی فقط تحت ایجاد شرایط امنیتی امکان پذیر است و درمورد خلیج فارس امکان ندارد امنیت یک کشور ساحلی از امنیت سایر کشورها مجزا باشد. بنابراین، تهدید امنیت جمهوری اسلامی ایران در خلیج فارس توسط یکی از کشورهای منطقه یا خارج از منطقه خودبه خود امنیت کل منطقه را در معرض تهدید قرار می دهد. بااین حال ایران حداکثر خویشتن داری را دربرابر تحریکات عراق دراین زمینه نشان داده و اگر شورای امنیت واقعاً علاقه مند به امنیت خلیج فارس است می بایست از عراق بخواهد از هرگونه اقدامات خصمانه که می تواند درنهایت به قطع کشتیرانی آزاد منجر گردد، اجتناب کند. همچنین این شورا باید از حامیان عراق بخواهد سلاح های پیچیده ای که عراق با استفاده از آنها قادر باشد جسورانه منازعه ایران - عراق را بین المللی سازد، دراختیار این رژیم ماجراجو قرار ندهند.

بیانیه همچنین تأکید کرده است موضوع آزادی کشتیرانی در آبراه شط العرب (اروندرود) نباید با توسعه کشتیرانی آزاد در خلیج فارس اشتباه شود. این آبراه درنتیجه تجاوز عمدی و مستقیم نظامی عراق و اشغال سرزمین ایران به روی کشتی ها بسته شد. عراق نه تنها به طور یک جانبه قرارداد خود با ایران و مقررات کشتیرانی در این رودخانه را فسخ کرد، بلکه تأسیسات بندری ایران در خرمشهر را در مدت اشغال از بین برد و رودخانه را برای کشتیرانی ایران بلااستفاده ساخت. ازاین رو بازگشایی شط العرب (اروندرود) برای کشتیرانی بی معناست مگر آنکه امکانات ایران برای استفاده از این رودخانه به وضعیت گذشته بازگردد. باید یادآور شد که تأسیسات بندری عراق در بصره بیش از یک سال است که در برد آتش ایران قرار دارد، اما به دلیل پایبندی دقیق به اصول اخلاقی اسلام درباره جنگ، بصره با خاک یکسان نشده است.

وزارت امور خارجه درمورد بند ٤ قطعنامه ٥٤٠ مبنی بر اظهار نگرانی از ادامه مخاصمات و تأکید بر توقف آن یادآور شده است: «آنچه در منطقه می گذرد مخاصمات نیست بلکه دردناک ترین جنگ تدافعی آزادی بخش ازسوی جمهوری اسلامی ایران است و هدف کلی آن معکوس کردن پیامدهای جنگ تجاوزگرانه عراق و ازبین بردن مظاهر آن است.» این بیانیه ضمن

[١] اشاره بیانیه به خودداری از درج کامل نام "خلیج فارس" در قطعنامه ٥٤٠ می باشد.