روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٨١١ - روزشمار جنگ دوشنبه ٣٠ آبان ١٣٦٢ ١٥ صفر ١٤٠٤ ٢١ نوامبر ١٩٨٣
کرد. پس از آن چند فروند موشک ساحل به دریا و همچنین ضدموشک هوابه دریا به سمت کاروان شلیک شد. ابتدا یکی از دو کشتی عازم بندر امام خمینی به نام "سان ریو" که حامل مواد شیمیایی بود، مورد اصابت موشک قرار گرفت، اما باوجود آسیب های جزئی واردشده به آن، به مسیر خود ادامه داد. در ساعت ٢٢:٢٠ کشتی یونانی "آنتیکل"[١] که قطعات فولادی حمل می کرد، هدف اصابت یک فروند موشک اگزوست قرار گرفت و به شدت آسیب دید به طوری که دقایقی بعد غرق شد. بلافاصله نیروهای امداد در محل حادثه حاضر و موفق شدند تمامی ٢٠ سرنشین کشتی آنتیکل که خود را به آب انداخته بودند، نجات دهند. در ادامه حرکت کاروان مزبور، یک فروند کشتی با انحراف از مسیر، از کانال های تردد خارج شده و در حوالی بویه ٤[٢]^ به گل نشست.[٣]^^
بقیه کشتی ها طبق برنامه پیش بینی شده به بندر امام خمینی رسیدند و ١٧ کشتی نیز که بار خود را تخلیه کرده یا بارگیری کرده بودند از بندر امام خمینی همگی سالم به بندر بوشهر رسیدند[٤]
ستاد کل نیروهای مسلح عراق در اطلاعیه شماره ١٢٨٧ مدعی شد که نیروی هوایی و واحدهای دریایی عراق موفق شده اند ٧ هدف دریایی را در خور موسی، منهدم کنند. در این اطلاعیه همچنین ادعا شده است که هواپیماهای عراقی یک فروند جنگنده اف١٤ ایران را نیز که مأموریت اسکورت هوایی نفتکش ها را برعهده داشته، در همان منطقه سرنگون کرده اند.[٥]
درباره این وقایع رادیو بی بی سی در تفسیری به نقل از آنتونی هایمن مفسر بخش شرقی این رادیو در لندن گفت: «اخیراً دولت های عراق و ایران ادعاهای متعددی درباره بروز جنگ شدید بین خود [مطرح] کرده اند. یکی از تازه ترین ادعاهای دولت عراق [این] است که ٧ کشتی ایرانی را غرق کرده و یک جت جنگنده را سرنگون نموده است.» این رادیو ادامه داد: «درصورت صحت ادعای عراق این اولین بار طی جنگ ایران و عراق است که نیروهای طرفین در یک نبرد دریایی عمده درگیر شده اند، جنگی که تاکنون عمدتاً به خشکی محدود بوده است به نحو قابل ملاحظه ای شدت گرفته است.»[٦]
١
فراگیرشدن پناهندگی نظامیان عراق در رده های مختلف یگان های ارتش این کشور، موجب نگرانی مسئولان نظامی بلندپایه عراقی شده و حساسیت آنها را برانگیخته است تا ضمن بررسی علل و عوامل این امر، راهکاری برای جلوگیری از فرار نظامیان از جبهه های جنگ و
[١] برخی منابع نام کشتی یونانی را آنتی گونی ذکر کرده اند.
[٢] ^ بویه شناوری است که روی سطح آب قرار می گیرد و به وسیله یک لنگر مهار شده، در یک موقعیت خاص ثابت می ماند. بر فراز آن چراغ دریایی نصب می شود تا کشتی ها و دیگر شناورها با کمک گرفتن از موقعیت بویه بتوانند مسیر را تشخیص دهند و از ورود به مناطق کم عمق خودداری کنند.
[٣] ^^ از همان ساعات اولیه به گل نشستن این کشتی تلاش برای رهایی آن آغاز شد. ساعاتی بعد با تلاش نیروی دریایی ارتش و قرارگاه نوح سپاه کشتی مزبور نجات یافت و مسیر خود را ادامه داد.
[٤] سند شماره ٩٢٦٥٢ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از قرارگاه نوح نبی(ع) سپاه به ستاد مرکزی (واحد طرح و عملیات یگان دریایی)، ٣٠/٨/١٣٦٢؛ و- سند شماره ٩٢٦٥١ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از قرارگاه نوح نبی(ع) به ستاد مرکزی (واحد طرح و عملیات یگان دریایی)، ٣٠/٨/١٣٦٢؛ و- سند شماره ٩٢٦٤٤ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از قرارگاه نوح نبی(ع) به ستاد مرکزی (واحد طرح و عملیات یگان دریایی)، ٣٠/٨/١٣٦٢؛ و- سند شماره ٦٢٦٤٩ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از قرارگاه نوح نبی(ع) به ستاد مرکزی (واحد طرح و عملیات یگان دریایی)، ٣٠/٨/١٣٦٢؛ و- سند شماره ٩٢٦٥٣ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از قرارگاه نوح نبی(ع) به ستاد مرکزی (واحد طرح و عملیات یگان دریایی)، ٣٠/٨/١٣٦٢؛ و- سند شماره ٣٧٥٣٠ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از قرارگاه نوح نبی(ع) به ستاد مرکزی (واحد طرح و عملیات یگان دریایی)، ١/٩/١٣٦٢؛ و- خبرگزاری جمهوری اسلامی، نشریه گزارش های ویژه، شماره ٢٤٨، ٢٨/٨/١٣٦٢، صص ٣٧ و ٣٨؛ و- سند شماره ١٠٣٧٧١ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: گزارش روزانه سپاه پاسداران شماره ٣٨٩، ٧/٩/١٣٦٢.
[٥] خبرگزاری جمهوری اسلامی، نشریه گزارش های ویژه، شماره ٢٤٧، ١/٩/١٣٦٢، ص١، به نقل از رادیو بغداد.
[٦] واحد مرکزی خبر صداوسیمای جمهوری اسلامی، بولتن رادیوهای بیگانه، ١/٩/١٣٦٢، صص ١٠ و ١١، رادیو بی بی سی، ٣٠/٨/١٣٦٢.