کنفرانس ملاقات کردند.» وی افزود: «آنها با یکدیگر گفت وگو کرده لکن از دست دادن باهم خودداری کردند.» دوحا گفت: «ما قادر نبودیم که جنگ بین ایران و عراق را متوقف سازیم لکن توانستیم همبستگی میان خود را نشان دهیم.» وزیر امور خارجه بنگلادش در خاتمه کار اجلاس به خبرنگاران گفت: «ایران و عراق در جنگ هستند، اما ما متقاعد شده ایم آنها درصدد یافتن راهی جهت پایان دادن به جنگ هستند. ... این وظیفه دیگر کشورهای مسلمان است که راهی برای رسیدن به صلح پیدا کنند.»[١]

دراین باره خبرگزاری فرانسه از داکا در تفسیری به قلم لوران شوالیه مفسر این خبرگزاری اعلام کرد: «جنگ میان ایران و عراق روز گذشته [شنبه] وحدت سازمان کنفرانس اسلامی را مورد تهدید قرار داد و چهاردهمین کنفرانس وزرای این سازمان اسلامی که از روز سه شنبه در پایتخت بنگلادش آغاز شد را به سوی شکست سوق داد.» خبرگزاری فرانسه افزود: «اگر کنفرانس توانست با یک وحدت بازیافتۀ صوری به کار خود پایان دهد به این دلیل است که عراق پیشنهاد کرد بررسی این مسئلۀ مورد بحث که کشورهای عربی موسوم به میانه رو (عربستان سعودی در صدر آنان است) و گروه متشکل از ایران و متحدان وی (سوریه و لیبی) بر سر آن با یکدیگر مخالفت ورزیده اند، به کنفرانس اسلامی کازابلانکا که قرار است اوایل ژانویه برگزار شود، ارجاع شود. تصویب پیشنهاد عراق که با آرامش خیال صورت گرفت مباحثات چندساعته که اغلب بر سر این موضوع پرخروش می شد و نیز چندین طرح قطعنامه که همگی آنان توسط هیئت ایرانی رد شد را محو کرد.»

بااین حال مفسر خبرگزاری فرانسه معتقد است: «تصویب پیشنهاد عراق هیچ گونه پیشرفتی را در عمق برای مسئله به وجود نیاورد.» به عقیده او هشدار ژنرال حسین محمد ارشاد رئیس دولت بنگلادش، در جلسه افتتاحیه اجلاس درباره خطرهای ناشی از جنگ ایران و عراق همچنان اهمیت خود را حفظ کرده است. وی همچنین به نقل از "منابع کاملاً مطلع ایرانی" خاطرنشان ساخت: «درواقع این اطمینان وجود ندارد که تهران یک هیئت به کنفرانس سران کازابلانکا اعزام نماید و چنانچه به این امر مبادرت ورزد نمایندگی آن در سطح پایینی خواهد بود.»[٢]

همچنین رادیو بی بی سی در گزارشی گفت: اجلاس داکا در روزی که به نام "حقوق بشر" شناخته می شود (١٠ دسامبر/١٩ آذر) اعلامیه ای را درمورد حقوق بشر انتشار داد که براساس آن هیچ کس حق ندارد آزادی و حقوق بنیادی ای را که جزء جدایی ناپذیر آئین اسلام است نقض کند. این رادیو افزود: «وزرای خارجه کشورهای اسلامی که بسیاری از آنان نماینده دولت های استبدادی اند بجز درمورد "اعلامیه حقوق بشر" در موارد دیگر اتفاق نظر نداشتند و درمورد یافتن راه حلی برای اختلافات عمده ای که در جهان مسلمان ایجاد تفرقه کرده

[١] خبرگزاری جمهوری اسلامی، نشریه گزارش های ویژه، شماره ٢٦٧، ٢١/٩/١٣٦٢، ص٣، تهران - خبرگزاری جمهوری اسلامی، ٢٠/٩/١٣٦٢.

[٢] همان، صص ٤ و ٥، داکا - خبرگزاری فرانسه، ٢٠/٩/١٣٦٢.