روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٩٠ - روزشمار جنگ شنبه ٢٣ مهر ١٣٦٢ ٨ محرم ١٤٠٤ ١٥ اکتبر ١٩٨٣

· جنس زمین منطقه

منطقه شیلر تلفیقی از دشت و ارتفاع است و ازنظر جنس زمین، دو نوع است:

الف) سنگی و سنگلاخی: رأس اغلب ارتفاعات سنگلاخ است.

ب) خاکی: اکثر زمین های منطقه حتی دامنه ارتفاعات از جنس خاک رس می باشد و فقط در کنار و مسیر رودخانه جنس زمین شن و ماسه است. به علت جنس خاک، در مواقع بارندگی سطح زمین چسبنده شده و حرکت خودروها کند و گاهی غیرممکن می گردد، این وضعیت در قسمت های شمالی کوهستان ها مانع تردد خودروهای چرخ دار در خارج از جاده می شود. اما در فصول غیربارانی عبور خودروهای شنی دار و چرخ دار خارج از جاده امکان پذیر است.

اکثر ارتفاعات منطقه پوشیده از جنگل های بلوط است که ارتفاع و قطر درخت ها در رأس ارتفاعات، بیشتر بوده و دید و تیر را محدود می کند.

· ارتفاعات منطقه

ارتفاعات این منطقه را می توان به سه بخش تقسیم کرد: ١. ارتفاعات مرزی؛ ٢. ارتفاعات درون شیلر؛ ٣. ارتفاعاتی که دهانه شیلر را مسدود می کند (یعنی خط مرزی به صورت مستقیم به وجود می آید).

١. ارتفاعات مرزی:

ارتفاعات جنوبی شیلر، به ترتیب از غرب به شرق عبارت اند از:

الف) ارتفاعات سورن

این ارتفاعات که بخشی از سلسله جبال زاگرس محسوب می شود، تقریباً ٥٠ کیلومتر از مرز ایران و عراق را تشکیل داده و با حداکثر ارتفاع ٢٥٧٠ متر از شمال نوسود در ایران تا توتمان در جنوب پنجوین ادامه می یابد.

ب) کوه زله یا ارتفاعات پنجوین

این ارتفاعات در جنوب غربی و مشرف بر شهر پنجوین واقع شده، از خط مرزی تا جاده پنجوین - سیدصادق (در جنوب کانی مانگا) در جهت جنوب به شمال امتداد می یابد و همراه ارتفاعات کانی مانگا گذرگاه یا تنگه ای را به نام روکان تشکیل می دهند. ارتفاعات مذکور دارای چند قله می باشد که به طور میانگین حدود ١٨٠٠ متر ارتفاع دارند. ارتفاعات سنگ معدن، کله قندی در جنوب و دو ارتفاع ١٨١٠ و ١٨٣٠ در میانه و در شمال آن شاخ شوکت قرار دارد که به جاده روکان نالپاریز ختم می شود.

در قسمت جنوبی ارتفاعات زله، شیاری وجود دارد که به دلیل وجود روستایی به نام حسن آباد، این شیار نیز حسن آباد خوانده می شود، این ارتفاعات در جنوب به دو قسمت تقسیم می شود؛ به طوری که در غرب شیار، قله کله قندی و در شرق آن یال حسن آباد قرار دارد.

خط مرزی پس از عبور از ارتفاعات زله با گذشتن از چندین تپه کم ارتفاع و قسمتی از دشت پنجوین قله خلوزه١ را دربرمی گیرد.

ج) ارتفاعات خلوزه

این ارتفاعات شامل دو بخش می شود: خلوزه١ و خلوزه٢ که هر دو با اختلاف اندکی حدود ١٨٠٠ متر ارتفاع دارند و به صورت شرقی - غربی به داخل شیلر کشیده شده اند، به صورتی که خلوزه٢ کاملاً در داخل شیلر قرار گرفته است.