بود نیروهای لشکر٥ نصر عملیات را زودتر از موعد مقرر آغاز کرده اند. در ادامه، عزیز جعفری فرمانده قرارگاه تاکتیکی حمزه، با جلوگیری از کشانده شدن بحث ها به مجادله اعلام کرد: قرار است در آینده قرارگاه خاتم با فرمانده گردان های لشکرهای عمل کننده جلسه ای برگزار کرده و با آنان درباره مسائل مختلف عملیات والفجر، ازجمله علت ناهماهنگی در شروع عملیات در مرحله چهارم گفت وگو کند.

پس از گزارش مرتضی قربانی، سیدرحیم صفوی جانشین فرماندهی کل سپاه، درباره حساسیت به وجودآمده درمورد تعداد شهدای عملیات در تهران گفت: حضرت امام، آیت الله خامنه ای و آقای هاشمی رفسنجانی آمار شهداء را خواسته اند و ما درخواست دادیم که فرماندهان هرچه زودتر آمار شهدا را استخراج کرده و ارائه دهند.

درپی تأکید رحیم صفوی بر دادن آمار شهدا، عزیز جعفری هم از فرماندهان خواست تا آمار را از واحدهای مربوطه گرفته و دراسرع وقت به قرارگاه ارسال کنند.[١]

محمدابراهیم همت دومین نفری بود که از عملکرد یگان خود گزارش داد. وی ضمن سودمندخواندن جلساتی از این دست برای کسب تجربه و پی بردن به علل ناکامی یا پیروزی پس از پایان عملیات ها، از فرماندهی عملیات قرارگاه خاتم خواست فقط به گزارش فرماندهان یگان ها اکتفا نکنند و با فرماندهان تیپ ها و گردان ها نیز جلساتی برگزار کنند تا بیشتر به واقعیت های موجود در صحنه نبرد پی ببرند.

وی سپس ضمن تبیین دلایل ناکامی یگان تحت امر خود در دستیابی به همه اهداف پیش بینی شده، اعلام کرد: نیروهای خودی با تعلل در اجرای آخرین مرحله عملیاتی، به دشمن فرصت دادند تا علاوه بر سامان دادن به اوضاع نابسامان خود، بتواند با استقرار تیربار در معابر، تقویت نیرو، ایجاد کمین و اقدامات مهندسی امکان مقابله با نیروهای ایرانی را فراهم کند. فرمانده لشکر٢٧ حضرت رسول(ص) ضعف در طراحی مانور این یگان را که به گفته وی با توصیه قرارگاه خاتم صورت گرفت و درنظرنگرفتن نیروی کافی برای تصرف برخی اهداف و ضعف یگان مجاور (لشکر٥ نصر) در اجرای مأموریت را از علل ناکامی لشکر حضرت رسول(ص) عنوان کرد. محمدابراهیم همت همچنین افزود: لشکر٥ نصر نیروی اندکی برای تصرف ارتفاعات تنگه روکان در نظر گرفته بود و فرماندهان گردان های آن یگان نیز به طور کامل به زمین توجیه نبودند و این امر در ناکامی این یگان و لشکر حضرت رسول(ص) تأثیرگذار بود. علاوه براین ناهماهنگی مسئولان لشکر نصر در حین عملیات با لشکر حضرت رسول(ص) که موجب نابسامانی در شروع حمله و تأخیر در اجرای مأموریت شد، عامل دیگری در عدم توفیق این لشکر در روی ارتفاعات بود. وی همچنین از جدیت نداشتن نیروهای

[١] سند شماره ٢٩١/د مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: دفترچه ثبت جنگ راوی قرارگاه خاتم الانبیا(ص) در عملیات والفجر٤، محسن رخصت طلب، ٢٨/٨/١٣٦٢ تا ١/٩/١٣٦٢، صص ٣٥ - ٣٣.