روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٧١٤ - روزشمار جنگ سه شنبه ٢٤ آبان ١٣٦٢ ٩ صفر ١٤٠٤ ١٥ نوامبر ١٩٨٣
١
دیپلمات های غربی در خلیج فارس تصمیم احتمالی ایران به بازرسی از کشتی های تجاری در این منطقه را مطابق قوانین بین المللی می دانند. رادیو بی بی سی ضمن اعلام این مطلب توضیح داد: «قوانین بین المللی به کشورهایی که درحال جنگ هستند این حق را می دهند که کشتی های تجارتی کشورهای دیگر را اگر مشکوک به حمل سلاح و یا تجهیزات جنگی مورد استفاده دشمن خود تشخیص می دهند، مورد تفتیش و یا حتی توقیف قرار دهند.» این رادیو افزود: «دیپلمات های غربی در منطقه خلیج فارس از آن بیم دارند که ایران و عراق، که جنگ سه ساله میانشان ادامه دارد، به فکر استفاده از این حق بیفتند.»
بی بی سی همچنین یادآور شد: به دیپلمات های مذکور «ازسوی دولت های متبوع خود گفته شده است که برای مثال اگر کشتی های جنگی ایران دست به توقیف کشتی تجارتی کشور دیگری در آبراه بین المللی بزنند، قانون بین المللی را زیر پا ننهاده و اگر آن کشتی عازم یکی از بنادر عراق نبوده و حامل کالاهایی که مورد استفاده عراق در جنگ قرار گیرد هم نباشد، باز به ایران این حق براساس قوانین بین المللی تفویض می گردد. وکلای قوانین بین المللی می گویند که در جنگ جهانی دوم، متفقین از این حق استفاده کرده و به ویژه هر دو کشور ایران و عراق اختیارات وسیعی برای کنترل خطوط کشتیرانی تجاری بی طرف دارند. اما درحال حاضر بیم آن می رود که اگر ایران نتواند عملاً تنگه هرمز را ببندد متوسل به استفاده از این حق خود شود. ایران تهدید کرده است که اگر عراق به تأسیسات نفتی اش حمله کند تنگه هرمز را خواهد بست.»[١]
٢
سلطان عمان امروز درحالی به تأیید موضع عراق درمورد جنگ پرداخت که پیش تر این کشور را درصدد بین المللی کردن جنگ معرفی کرده بود. در همین حال، مطبوعات پاریس مقاله دیروز روزنامه پراودا ارگان حزب کمونیست شوروی درباره جنگ ایران و عراق را نشانه گرایش مسکو به جانب عراق ارزیابی کردند.
به گزارش خبرگزاری جمهوری اسلامی از وین، قابوس بن سعید سلطان عمان، در مصاحبه با هفته نامه فوخن پرسه (چاپ وین) گفت: «ایران برخلاف عراق که موضع صلح آمیزی اتخاذ کرده و به پایان دادن به کشمکش دعوت می کند، همچنان به مخالفت خود با هرگامی جهت پایان دادن به جنگ میان دو کشور اصرار می ورزد.» وی که چندی پیش به طور تلویحی عراق را درصدد بین المللی کردن جنگ دانسته بود،[٢] در این مصاحبه «از جامعه بین المللی خواست ضمن
[١] خبرگزاری جمهوری اسلامی، نشریه گزارش های ویژه، شماره ٢٤١، ٢٥/٨/١٣٦٢، صص ٢٩ و ٣٠، رادیو بی بی سی، ٢٤/٨/١٣٦٢.
[٢] متن مصاحبه سلطان قابوس با مجله المستقبل در روزشمار ٨/٨/١٣٦٢ آمده است.