روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٥٣٤ - روزشمار جنگ جمعه ١٣ آبان ١٣٦٢ ٢٨ محرم ١٤٠٤ ٤ نوامبر ١٩٨٣
ضمیمه گزارش٣٥٠: بخشی از مشکلات ناشی از آماده نبودن جاده غرب کانی مانگا و لزوم استفاده از بالگرد برای پشتیبانی نیروها و چاره اندیشی فرماندهان برای رفع این نقیصه
تا قبل از بازشدن و تثبیت جادة شیخ گزنشین و احداث و تکمیل جاده چمک، لری، شیخ المارین به دلیل عدم اتصال ترابری یگان ها به عقبه خودی، برای چند ساعت برخی اقلام مورد نیاز نیروها توسط قاطر به جلو انتقال داده می شد، ولی برای ادامه درگیری پیش بینی شده بود که پشتیبانی نیروها، انتقال آب و غذا و مهم تر از همه تخلیه مجروحان به مراکز درمانی به وسیله بالگردهای شنوک هوانیروز انجام شود. براساس هماهنگی های قبلی قرار بود بالگردها از ساعت ٦ صبح آماده اجرای مأموریت باشند، بااین حال از ساعت ٦:٣٠ بامداد که برای انتقال وسایل از منطقه لاله حمرین به عقبه نزدیک یگان ها تقاضای بالگرد شده بود تا ساعت ٨ صبح هیچ اقدام عملی دراین زمینه انجام نشد. لذا محسن رضایی با سرهنگ صیاد شیرازی، که به نوعی فرماندهی ترابری هوایی را برعهده داشت، تماس گرفت و ضمن یادآوری قرارهای قبلی درباره به کارگیری بالگردها تأکید کرد که حداقل برای انتقال مجروحان شنوک ها به منطقه بیایند، ولی به دلایلی که مشخص نشد سرهنگ صیاد شیرازی تأخیر در اجرای مأموریت بالگردها را به هماهنگی های بین رابطان برای شناسایی منطقه و راهنمایی بالگردها و اموری ازاین قبیل احاله داد. محسن رضایی و رحیم صفوی در پاسخ به اظهارات وی اعلام کردند که هم مکان فرود بالگردها و هم راهنما برای پرواز در مسیر مورد نظر در منطقه پشت لاله حمرین در تقاطع جاده و رودخانه آماده است و اقلام مورد نیاز یگان ها نیز برای تحویل به رده های جلویی در آنجا آماده شده و محل فرود بالگردها در غرب کانی مانگا نیز مشخص شده است. این گفت وگوها در برخی مواقع به درگیری لفظی نیز کشیده شد؛ به عنوان مثال محسن رضایی در جواب سرهنگ صیاد شیرازی که گفت: «حرف شما خیلی مشخص نیست»، با عصبانیت گفت: «من که چیزی نگفتم، من می گویم که بابا این بچه های مجروح در آنجا دارند می میرند، هلیکوپتر برایشان بفرستید، من چیزی نگفتم.»
رحیم صفوی نیز در پاسخ به اظهارات سرهنگ صیاد شیرازی مبنی بر نبودن راهنما در منطقه برای هدایت بالگردها در هنگام فرود اظهار کرد: «در پشت لاله حمرین یک پد هست برای فرود هلیکوپتر که مشخص است خود کریم نصر [فرمانده تیپ٤٤ قمر بنی هاشم(ع)] هم آنجا هست که راهنمایی بکند. ما از ساعت ٦:٣٠ صبح به این افسر رابط هوانیروز گفته ایم که هلیکوپتر بفرستد، ولی الآن که ساعت ٨ صبح است به آن یکی می گوید، آن هم به آن یکی می گوید، آن هم می گوید هنوز نفرستاده ایم. حالا می فرستیم.» در خلال این گفت وگوها مشخص شد که سرهنگ صیاد شیرازی به طور کامل در جریان هماهنگی های قبلی سپاه و هوانیروز نبوده و اطلاعات کافی نداشته است، لذا با روشن شدن موضوع وی قول داد که امور حمل ونقل را با سرعت پیگیری کند.
در این مدت و حتی بعد از آن نیز محسن رضایی و رحیم صفوی موضوع اعزام بالگرد به منطقه را از هر طریقی که مقدور بود پیگیری کردند. محسن رضایی در تماس با محسن رفیق دوست وزیر سپاه از وی خواست تا موضوع را در تهران ازطریق آیت الله خامنه ای پیگیری کرده، به نتیجه برساند، رحیم صفوی نیز در گفت وگوی تلفنی با آیت الله خامنه ای ضمن گزارش عملکرد یگان ها و پیشروی نیروهای خودی از وی خواست تا برای حل این مشکل اقدامات لازم را به عمل آورد. آیت الله خامنه ای که قبلاً توسط محسن رفیق دوست در جریان امر قرار گرفته بود، در پاسخ گفت: نیم ساعت پیش به سرهنگ جلالی فرمانده هوانیروز، دستور داده ام که ٦ فروند بالگرد تحت نظر سپاه قرار دهند تا مشکل حمل ونقل ملزومات و تخلیه مجروحان تا بازشدن جاده رفع شود.
تقریباً از ساعت ١٠ صبح که بالگردهای شنوک کار خود را شروع کردند امور مربوط به پشتیبانی نیروها با سرعت مطلوبی پیش رفت؛ به طوری که فتحیان مسئول بهداری قرارگاه خاتم سپاه، در گزارشی به محسن رضایی از نحوه پیشرفت کار تخلیه مجروحان اظهار رضایت کرد و نقش سرهنگ صیاد شیرازی در این امر را برجسته خواند. وی همچنین خاطرنشان کرد که برخی مجروحان پس از ٤ ساعت به عقبه منتقل شدند و این درحالی بود که چند بار هواپیماها و بالگردهای عراقی به تیم تخلیه مجروحان حمله کردند و حتی یک بار هواپیمای عراقی راکتی را به منطقه ای که سرهنگ صیاد شیرازی ایستاده بود، شلیک کرد که وی جان سالم به در برد.[١]
[١] سند شماره ٢٠٨٣/پ ن مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ، پیشین، ص٨؛ و- سند شماره ٢١٧٢/پ ن مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ، پیشین، صص ١٩ - ١١؛ و- سند شماره ٢٨٨/د مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ، پیشین، ص٧٩.