روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٥١١ - روزشمار جنگ پنجشنبه ١٢ آبان ١٣٦٢ ٢٧ محرم ١٤٠٤ ٣ نوامبر ١٩٨٣
١
یک روزنامه پرتیراژ ژاپنی تأثیر منافع اقتصادی ژاپن بر تلاش های سیاسی این کشور در جنگ ایران و عراق را مورد بررسی قرار داد.
روزنامه آساهی شیمبون با اشاره به مأموریتی که شینتارو آبه وزیر امور خارجه ژاپن به معاون خود برای سفر به ایران و عراق و مذاکره با مقامات دو کشور داده بود، این دیدگاه را مطرح کرد که آبه با تلاش مجدد برای پایان دادن به جنگ «تجربیات سیاسی خود را به آزمایش گذاشته است» و حال آنکه وی اعتقاد داشت احتمال آنکه «بغداد درخواست ژاپن مبنی بر عدم بمباران پروژه پتروشیمی ایران و ژاپن را نادیده بگیرد»، زیاد است. این روزنامه سپس با اشاره به ارزش ٣/٤ میلیارد دلاری سفارش های ساختمانی عراق به ژاپن از سال ١٩٧٧ به بعد، که تقریباً یک چهارم از مجموع سفارش های ساختمانی دریافتی خارجی ژاپن را تشکیل می دهد، افزود: «هرگونه توسعه جنگ مرزی ایران و عراق به طور مستقیم بر ژاپن اثر می گذارد.»
آساهی درباره دومین انگیزه ژاپن برای ادامه تلاش های سیاسی خود جهت خاتمه دادن به جنگ نوشت: «کمپانی های ژاپنی بدون توجه به نتیجه جنگ ایران و عراق معتقدند که با پایان یافتن جنگ زمینه های وسیعی برای دریافت سفارش از این منطقه وجود دارد.» به نوشته آساهی، «این کمپانی ها به خصوص به یک طرح بازسازی ملی ١٦٥ میلیارد دلاری در ایران توجه خاص دارند.» این روزنامه همچنین یادآور شد: «آبه از زمانی که مقام وزارت تجارت بین المللی و صنعت را در کابینه قبلی ژاپن برعهده داشت معتقد بود که ژاپن باید نقش صلح دهنده را میان دو کشور درحال جنگ ایران و عراق ایفا کند.» این روزنامه سپس با اشاره به شیوه دیپلماتیک آبه اضافه کرد: «وزیر خارجه ژاپن در سفر ماه آگوست به تهران از همتای ایرانی خود علی اکبر ولایتی خواست که موضع نرم تری در قبال قطعنامه های سازمان ملل نشان دهد. درحالی که او به سازمان ملل نیز پیشنهاد کرد تا درخواست های ایران را نیز در نظر بگیرد.»[١]
٢
امروز درحالی که یک مقام امریکایی بار دیگر ایران را به دخالت در انفجارهای بیروت متهم کرد، وزیر امور خارجه فرانسه از شکست اجلاس آشتی ملی لبنان در ژنو ابراز نگرانی کرد.
خبرگزاری فرانسه از بیروت گزارش داد: لارنس ایگل برگر معاون وزیر امور خارجه امریکا، که در اسرائیل به سر می برد، در گفت وگو با خبرنگار رادیو اسرائیل تأکید کرد: «امریکا شاهد عینی دال بر دخالت ایران در دو حادثه انفجار علیه واحدهای امریکایی و فرانسوی در بیروت در دست دارد.» وی درعین حال گفت: «به نظر می رسد سوریه علاقه مند به آتش بس در لبنان است.»[٢]
در همین حال، ماکس گالو سخنگوی دولت فرانسه در نشست مطبوعاتی امروز به نقل از
[١] همان، ص٣، توکیو - خبرگزاری جمهوری اسلامی، ١٢/٨/١٣٦٢.
[٢] همان، ص٢١، بیت المقدس - خبرگزاری فرانسه، ١٢/٨/١٣٦٢.