روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٤٤٥ - روزشمار جنگ دوشنبه ٩ آبان ١٣٦٢ ٢٤ محرم ١٤٠٤ ٣١ اکتبر ١٩٨٣
١
شورای امنیت سازمان ملل متحد در نشست امروز خود قطعنامه شماره ٥٤٠ درباره آتش بس در جنگ ایران و عراق و تضمین امنیت کشتیرانی در خلیج فارس را تصویب کرد. در اولین واکنش به صدور این قطعنامه، نماینده ایران در سازمان ملل اعلام کرد شورای امنیت آخرین فرصت خود برای پایان دادن به جنگ را از دست داد.
رادیو بی بی سی گزارش داد: «شورای امنیت سازمان ملل متحد قطعنامه ای را برای برقراری یک آتش بس فوری در جنگ خلیج فارس تصویب کرده است. این قطعنامه که با ١٢ رأی موافق، ٣ رأی ممتنع و بدون رأی مخالف تصویب شد حق دریانوردی آزاد در آب های بین المللی منطقه خلیج فارس را نیز مورد تأکید قرار می دهد.» این گزارش افزود: «قطعنامه مذکور رسماً توسط گایانا (گویان)، توگو و زئیر ارائه شده بود. کشورهای پاکستان و مالت و نیکاراگوئه که رأی ممتنع دادند گفتند وقت برای مشورت درباره قطعنامه ای که مورد توافق هر دو کشور ایران و عراق باشد کافی نبوده است.» بی بی سی یادآور شد: «وزارت خارجه ایران در بیانیه ای که روز جمعه [پنجشنبه] منتشر شد شورای امنیت را به جانب داری از عراق متهم کرد و گفت ایران تصمیم شورا را لازم الاجرا نخواهد شمرد.»[١]
خبرگزاری فرانسه نیز ضمن انتشار این خبر درمورد رأی ممتنع کشورهای مالت، پاکستان و نیکاراگوئه اعلام کرد: «این سه کشور بیم آن دارند که این قطعنامه به دلیل عدم توجه به نظریات ایران به عنوان یک نامه بی مصرف باقی بماند.» خبرگزاری فرانسه اضافه کرد که یک عضو هیئت نمایندگی ایران در سازمان ملل به این خبرگزاری گفته است که ایران این متن را نادیده می گیرد. گزارش این خبرگزاری همچنین حاکی است: «نماینده شوروی که به قطعنامه رأی داده ضمن هشدار ضمنی به امریکا اعلام داشت که هرگونه مداخله نظامی در منطقه خلیج [فارس] حتی به بهانه دفاع از آزادی کشتیرانی عواقب خطرناکی برای صلح و امنیت به دنبال خواهد داشت.» در همین حال معاون نماینده امریکا در سازمان ملل در پاسخ به سؤالی درباره این قطعنامه اظهار عقیده کرد: «شوروی ها تمایل دارند در همه جا مسائلی ایجاد کنند.»
خبرگزاری فرانسه در ادامه به نقل از محافل دیپلماتیک سازمان ملل، تصویب این قطعنامه را یک پیروزی برای فرانسه خواند و افزود: درصورت پذیرش قطعنامه توسط دو کشور متخاصم «پنج هواپیمای جنجال برانگیز سوپراتاندارد بلااستفاده خواهد شد.» بنا به این گزارش، نماینده هلند که اولین متن پیشنهادی قطعنامه جدید را به شورای امنیت ارائه داده بود از عدم توافق نظر ایران و عراق درباره قطعنامه و شتاب شورای امنیت در به رأی گذاشتن آن «بدون تعمق بیشتر در بعضی از نظریات تهران» اظهار تأسف کرد. خبرگزاری فرانسه در ادامه اضافه کرد: «متن تصویب شده امتیازاتی به ایران می دهد. قطعنامه در اشاره ای غیرمستقیم به عراق هرگونه تجاوز به حقوق انسانی بین المللی را محکوم کرده و قطع فوری کلیه عملیات نظامی علیه هدف های
[١] واحد مرکزی خبر صداوسیمای جمهوری اسلامی، بولتن رادیوهای بیگانه، ١٠/٨/١٣٦٢، ص٩، رادیو بی بی سی، ٩/٨/١٣٦٢.