روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٣١ - مقدمه
مرحله چهارم عملیات والفجر٤ در ساعت ٢١:٣٠ روز ٢٨/٨/١٣٦٢، برای تصرف ارتفاعات کانی مانگا و یال های شرقی و غربی این دو ارتفاع، دو یال غربی شاخ تارچر، تنگه روکان، سنگ معدن و دامنه غربی آن و همچنین پیشروی در سمت غرب کانی مانگا تا منطقه کلز آغاز شد.
از سوی دیگر، نیروهای دشمن در اغلب محورها و به خصوص محور کانی مانگا هوشیار بودند و لذا نیروهای خودی در هنگام حرکت به سوی خط مقدم عراق با نیروهای کمین دشمن برخورد کرده و به ناچار با آنها درگیر شدند. این امر باعث کندی پیشروی و واردشدن تلفات به واحدهای خودی و همچنین افزایش آمادگی دشمن در خط مقدم برای مقابله با افراد خودی شد.
نیروهای لشکر٢٧ حضرت رسول(ص) باوجود مشکلات موجود توانستند دو یال غربی شاخ تارچر و در ادامه ارتفاع ١٩٠٤ را تصرف کنند. نیروهای لشکر١٧ علی بن ابی طالب(ع) نیز توانستند در یک محور تا نزدیکی هدف (کلز) پیشروی کنند، ولی الحاق در سمت راست آنها با لشکر٢٧ حضرت رسول(ص) صورت نگرفته بود. نیروهای لشکر٥ نصر نیز ازسمت شرق (پنجوین) پیشروی کرده، قله سنگ معدن را به تصرف درآوردند ولی در تصرف یال غربی این ارتفاع و شاخ شوکت موفقیتی به دست نیاوردند. نیروهای خودی در تنگه روکان نیز مواضعی را تصرف کرده بودند.
با روشن شدن هوا دشمن فشار خود را برای بازپس گیری متصرفات یگان های خودی آغاز کرد، تا حدی که ارتفاع ١٩٠٤ سه بار بین نیروهای خودی و دشمن دست به دست شد و درنهایت دشمن توانست این ارتفاع را بازپس بگیرد. در محور عملیات لشکر٥ نصر نیز باتوجه به آنکه استقرار نیروهای خودی بدون الحاق با جناحین خود بود، فرماندهی عملیات با پیش بینی خطر محاصره شدن آنها دستور داد عملیات لشکر٥ نصر نیز متوقف و نیروها از مواضع متصرفه در ارتفاع ١٨٣٠ به عقب بازگردند. در غرب جاده کانی مانگا هم که نیروهای لشکر١٧ علی بن ابی طالب(ع) و لشکر٢٧ حضرت رسول(ص) نتوانسته بودند الحاق کنند، دشمن ابتدا با اجرای آتش پرحجم توپخانه و سپس وارد کردن انبوه نیروهای پیاده آنها را به عقب راند و بدین ترتیب علی رغم موفقیت های نسبی به دست آمده اولیه، این عملیات بدون دستیابی به اهداف پایان یافت.
در سی ام آبان ماه با آمدن محسن رضایی و سرهنگ علی صیاد شیرازی به منطقه عملیاتی و حضور در قرارگاه خاتم موضوع جلسات فرماندهی به ریشه یابی عدم الفتح، نقد طرح مانور و عملکرد یگان ها و تصمیم گیری درباره چگونگی ادامه یا توقف عملیات اختصاص یافت. به همین منظور جلسه ای با شرکت فرماندهان رده های مختلف قرارگاه های خاتم و مقدم حمزه سپاه و ارتش در قرارگاه خاتم سپاه برگزار شد. عمده ترین نقدهایی که در این جلسه درباره علت ناکامی نیروهای خودی مطرح شد چنین بود:
· اجرای تک جبهه ای در پنجوین.
· تقسیم شدن اهداف اصلی بین چند یگان.