روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ١٠٧٩ - روزشمار جنگ شنبه ١٩ آذر ١٣٦٢ ٥ ربیع الاول ١٤٠٤ ١٠ دسامبر ١٩٨٣
١
درحالی که دادگاه مسئولان و اعضای تشکیلات مخفی حزب توده برای رسیدگی به اتهاماتی نظیر افشای اطلاعات نظامی ادامه دارد، پراودا ارگان حزب کمونیست شوروی هدف این محاکمات را "وخیم نمودن روابط ایران و شوروی" عنوان کرد.
در ادامه محاکمه مسئولان و اعضای تشکیلات مخفی حزب توده امروز به اتهامات سیدمحمد معزز یکی از مسئولان تشکیلات مخفی و ٧ عضو دیگر این تشکیلات در دادگاه انقلاب ارتش رسیدگی شد. در این جلسه متهمان ضمن پاسخ گویی به موارد کیفرخواست به نکاتی ازجمله نحوه شناسایی و جذب عناصر حزبی از میان نیروهای نظامی، تشکیل شبکه نظامی حزب توده و تفکیک آن از تشکیلات مخفی و چگونگی پیگیری ارتباطات نظامیان درقالب این شبکه و نیز مسئله جمع آوری و اختفای سلاح هایی که از پادگان ها در ابتدای پیروزی انقلاب به دست افراد حزبی افتاده بود، پرداختند.
در ادامه دادگاه، نورالدین کیانوری دبیرکل حزب توده، ضمن تأیید اعترافات اعضای تشکیلات مخفی حزب گفت: «[این] سیاست عمومی بوده است که ما دنبال می کردیم و همه مان در هدف سراب نادرست و غلطی گول خورده بودیم. بعضی ها ٦٠ سال، بعضی ها ٥ سال، بعضی در سال جذب. تاریخ ثابت کرد که در چه گمراهی و ضلالتی افتاده بودیم.»[١]
سیدمحمد معزز مسئول شاخه نظامی در نیروی زمینی، شهربانی و ژاندارمری تشکیلات مخفی در دفاعیه خود گفت درحالی که اخباری درخصوص جنگ در دست داشته، دستگیر شده است. وی سپس توضیح داد: «سیاستی که حزب درمورد جنگ اعمال می کرد ازطریق نشریاتش، این بود: تا لحظه ای که جنگ حالت تدافعی داشت، حمایت حزب بی چون وچرا بود ولی بعد از اینکه جنگ آن شکست مفتضحانه را در خرمشهر به لشکر صدام کافر وارد آورد، حزب به این نتیجه رسیده بود که عراق با تحریکات کشورهای امپریالیستی جنگ را به ایران تحمیل کرده و هرچه زودتر این جنگ [باید] تمام بشود.»[٢]-[٣]
در ادامه بازتاب های خبری - تحلیلی دادگاه رهبران و اعضای کادر مرکزی حزب توده در رسانه های خارجی، خبرگزاری فرانسه در گزارشی با استناد به مقاله روزنامه پراودا ارگان حزب کمونیست شوروی اعلام کرد: «شوروی امروز محاکمه پنج تن از رهبران حزب کمونیست توده که فعالیت آن ممنوع اعلام شده است را غیرقانونی خواند.» بر پایه این گزارش، پراودا برگزاری دادگاه سران حزب توده را «تجاوز علیه قوانین بین المللی و همچنین قانون اساسی» خوانده و تصریح کرده است: هدف از این دادگاه «وخیم نمودن روابط بین ایران و شوروی» است. خبرگزاری فرانسه سپس افزود: «خط کرملین نسبت به ایران به طور فزاینده خصمانه بوده است.
[١] روزنامه کیهان، ٢٠/٩/١٣٦٢، صص ٣ و ١٩.
[٢] مشروح این جلسه دادگاه در ضمیمه گزارش آمده است.
[٣] روزنامه کیهان، ٢١/٩/١٣٦٢، ص٦.