پس دفتر دلتا با دفترهاى ديگر پس و پيش از خود پيوندى ندارد و خود آن مانند پيش درآمدى است براى متافيزيك يا فيزيك چه برخى از واژه‌هاى ياد شده در آن از فلسفه نخستين نيست و مانا اين دفتر پيش از فيزيك به نگارش درآمده و متافيزيك هم پس از آن ساخته شده باشد.

گزارندگان يونانى در اين باره چيزى ديگر گويند. اسكندر جاى دلتا را در همان جايى كه اكنون هست مى‌داند. گويا ارسطو پس از گزارش موضوع فلسفه نخستين در گاما خواسته است كه واژه‌هايى را كه در درسهاى خود بكار مى‌برد روشن بدارد.

اگر نارسايى‌ها و كاستى‌هايى در ان هست چنان كه همه گزارندگان گفته‌اند مانا براى اينست كه در نگارش آن شتابزده بوده يا اينكه آن را به پايان نبرده و يا اينكه آن آموزش نامه و يادداشتها است كه آزادانه بنگارش درآمده است.

گزارشهايى كه در فصلهاى آن از واژه‌ها شده است در سودمندى و گستردگى يكسان نيستند و بخش‌بندى آنها كه به سى مى‌رسند روى هيچ قانونى نيست سن توماس آنها را بدينگونه رده‌بندى كرده است:

١- واژه‌هاى رساننده عليت مانند «آرخى، ايتيون، استويى‌خيون، فوسيس، آنانكايون» ٢- واژه‌هاى موضوع و بخشهاى فلسفه نخستين مانند «ان، أون، اوسيا، تاوتا، آنتى‌كاى‌منا، پروتراكى اوسترا، دوناميس، يوسون، پوئيون، پروس‌تى» ٣- واژه‌هاى هستى‌هاى گوناگون مانند «تائيون» و جزان.

اين رده‌بندى بسيار دستگاهى است. رده‌بندى كه راس (١: ٢٨٩ و ٢٩٠) كرده است آزمايشى است و گزارشى نمى‌خواهد و گويا هم بهتر باشد.

ابن رشد گفته است كه در اين دفتر مى‌خواهد بگويد كه واژه‌ها چگونه معانى را كه موضوع اين دانش هستند مى‌رسانند و او در اينجا به راهى را كه خود در طبيعى گرفته است نرفته و همه واژه‌ها را يكجا برشمرده و روشن كرده است نه اينكه هر واژه را در جاى خود با گزارش بياورد. اين را چون نيقولاوش در نيافته بود مانند ياد كردن همه پرسشهاى دشوار در يك دفتر بتا، از او خرده گرفته است‌