ترجمة رساله اضحوية
(١)
فهرست مطالب
٥ ص
(٢)
سخنى با خواننده چاپ دوم اضحويه
٧ ص
(٣)
ديباچه
١١ ص
(٤)
سبب نامگذارى اين رساله
١٣ ص
(٥)
ترجمه مقدمه رساله نيروزيه
١٤ ص
(٦)
ارزش اين اثر
١٦ ص
(٧)
زندگينامه ابن سينا
١٦ ص
(٨)
رساله سرگذشت
١٧ ص
(٩)
ميلاد ابن سينا 370 ه- 980 م
١٧ ص
(١٠)
آغاز دانش اندوزى 376 ه- 986 م
١٧ ص
(١١)
شاگرد برتر از استاد
١٨ ص
(١٢)
طبيب نامور 385 ه- 995 م
١٨ ص
(١٣)
راه يافتن به دربار 387 ه- 997 م
١٩ ص
(١٤)
آغاز تأليف و تصنيف 391 ه- 1000 م
١٩ ص
(١٥)
به سوى سرنوشت 392 ه- 1001 م
٢٠ ص
(١٦)
ورود به جرجان 403 ه- 1012 م
٢٠ ص
(١٧)
راهى شدن به سوى رى 404 ه- 1013 م
٢٠ ص
(١٨)
رفتن به همدان 405 ه- 1014 م
٢١ ص
(١٩)
درس و بزم شبانه در صحبت شاگردان
٢١ ص
(٢٠)
پايان وزارت 412 ه- 1021 م
٢٢ ص
(٢١)
زندانى شدن ابن سينا
٢٢ ص
(٢٢)
فرار به اصفهان 414 ه- 1023 م
٢٢ ص
(٢٣)
غارت اموال و كتب شيخ 421 ه- 1030 م
٢٣ ص
(٢٤)
نبوغ بو على
٢٣ ص
(٢٥)
سيماى بو على
٢٣ ص
(٢٦)
پايان زندگى بو على 428 ه- 1036 م
٢٤ ص
(٢٧)
آثار ابن سينا
٢٤ ص
(٢٨)
آخرين سخن
٢٥ ص
(٢٩)
پيشگفتار ابن سينا رساله أضحويه در امر معاد
٢٧ ص
(٣٠)
رساله أضحويّه
٣١ ص
(٣١)
فصل اول در حقيقت معاد
٣٣ ص
(٣٢)
فصل دوم در اختلاف رأيها در آن
٣٥ ص
(٣٣)
فصل سيم در ابطال مذهبهاى تباه
٣٩ ص
(٣٤)
فصل ديگر در ابطال مذهب تناسخيان
٥١ ص
(٣٥)
فصل چهارم در آن چيز كه حقيقت مردم است
٦١ ص
(٣٦)
فصل پنجم در آن كه آن چيزى كه حقيقت مردم است، پذيراى تباهى و فنا نيست؛ و وى جوهرى است كه هميشه خواهد بودن
٦٥ ص
(٣٧)
فصل ششم در آن كه بودن معاد واجب است
٧٥ ص
(٣٨)
فصل هفتم در پديد كردن احوال مردم پس از مرگ، و روشن گردانيدن آفرينش دومين كه آن را «آخرت» خوانند
٧٧ ص
(٣٩)
تعليقات
٨٩ ص
(٤٠)
نسخ
٩٥ ص
(٤١)
فهرست عمومى لغات و تركيبات و اعلام
١٠٣ ص
(٤٢)
فهرست مآخذ
١١٣ ص
(٤٣)
سخنى از امام محمد غزالى در معرفت آخرت
١١٩ ص
(٤٤)
حقيقت مرگ
١٢٢ ص
(٤٥)
بهشت و دوزخ كالبدى و روحانى
١٢١ ص
(٤٦)
تويى تو نه بدين قالب است
١٢٥ ص
(٤٧)
نگاهدارى اعتدال روح
١٢٦ ص
(٤٨)
معنى حشر و نشر و بعث و اعادت
١٢٧ ص
(٤٩)
مشاهده بهشت و دوزخ در اين دنيا
١٢٨ ص
(٥٠)
معنى عذاب قبر
١٣٠ ص
(٥١)
حقيقت و درجات عذاب قبر
١٣١ ص
(٥٢)
آنچه از آن عالم باشد به چشم اين عالم نتوان ديد
١٣٤ ص
(٥٣)
عذاب قبر چه كسانى را بود و چه كسانى را نبود؟
١٣٥ ص
(٥٤)
راه آزمايش ايمنى از عذاب قبر
١٣٧ ص
(٥٥)
سه جنس آتش دوزخ روحانى
١٣٨ ص
(٥٦)
آتش روحانى عظيمتر از آتش جسمانى است
١٤٣ ص
(٥٧)
منازل سير و سفر روح در دنيا
١٤٤ ص
(٥٨)
انكار آخرت به گمان ضعيف هم روا نيست
١٤٧ ص

ترجمة رساله اضحوية - ابن سينا - الصفحة ٨٩ - تعليقات

تعليقات‌

اضحويّة: در مورد وجه تسميه اين رساله، و هويت «الشيخ الامين» كه ابو على سينا اين رساله را به وى تقديم كرده؛ و آن كس كه در برابر «الشيخ الامين» رقيب ابن سينا شده، و شيخ الرئيس در مقدمه خود- بى‌ذكر نام- بر وى خرده گرفته؛ و زمان و مكان تأليف اين اثر، شواهدى در برخى كتب ذكر شده كه خلاصه‌اى از آنها در اينجا نقل مى‌شود تا مقدمه‌اى باشد براى كسانى كه بخواهند در اين زمينه تحقيق كنند.

***

عين القضاة همدانى (مقتول ٥٢٥ ه): «اما اى دوست؛ در رساله أضحويه مگر كه نخوانده‌اى كه «ابو سعيد ابو الخير»- رحمة اللّه عليه- پيش بو على سينا نوشت كه: «دلنى على الدليل؛ فقال الرئيس ابو على فى الرسالة على طريق الجواب: الدخول فى الكفر الحقيقى و الخروج من الاسلام المجازى، و ان لا تلتفت الا بما كان وراء الشخوص الثلاثة حتى تكون مسلما و كافرا، و ان كنت وراء هذا فلست مؤمنا و لا كافرا، و ان كنت تحت هذا فانت مشرك مسلم. و ان كنت جاهلا من هذا فانك تعلم ان لا قيمة لك و لا تعدك من جملة الموجودات». شيخ ابو سعيد در مصابيح مى‌آرد كه: «اوصلتنى هذه الكلمات الى ما لا أوصلنى اليه عمر مائة الف سنة من العبادة».

اما من مى‌گويم كه: شيخ ابو سعيد هنوز اين كلمات را نچشيده بود؛ اگر چشيده بودى، همچنانكه بو على و ديگران كه مطعون بيگانگان آمدند؛ او نيز مطعون و سنگسار بودى در ميان خلق.

اما صد هزار جان اين مدعى فداى آن شخص باد كه چه پرده‌درى كرده است، و چه نشان داده است راه بى‌راهى را؛ درونم در اين ساعت اين ابيات انشاد مى‌كند، كه تقويت كن به ترجمه سخن مطعون آمدن بو على؛ گوش دار:

اندر ره عشق كفر و ترسايى به‌

در كوى خرابات تو رسوايى به‌

زنار به جاى دلق يكتايى به‌

سودايى و سودايى و سودايى به‌