عناوین الاحکام؛ ترجمه وشرح متن لمعه - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٢٣٧ - دهم خيار اشتراط

ترجمه:

و نيز شرطى كه براى مشروط عليه مقدور نباشد باطل است مثل اينكه مشترى در ضمن عقد قيد كند كه دابّه را به اين شرط مى‌خرم كه حامله شود يا زراعت را مشروط به اينكه سنبل گردد معامله مى‌نمايم.

فرع‌

اگر شرط كنند كه زرع در زمين باقى باشد تا زمان سنبل شدنش.

اين شرط جائز است.

فرع‌

اگر در ضمن عقد شرطى غير مشروع آوردند هم شرط باطل بوده و هم شرط باطل عقد را باطل مى‌كند.

فرع‌

اگر بايع شرط كند كه مملوك را به شرط مى‌فروشم كه وى را آزاد كنى.

اين شرط جائز و مشروع مى‌باشد.

حال اگر مشروط عليه (مشترى) عبد را آزاد نمود پس به شرط عمل نموده و محل صحبت نيست در غير اين صورت مشروط له (بايع) حق خيار دارد.

چنانچه اگر مملوك قبل از عتق مشترى فوت شود بايع داراى خيار مى‌گردد.

و همچنين است هر شرطى كه براى مشروط له سالم نمايند.

يعنى عدم سلامتش مفيدد خيار داشتن مشروط له مى‌باشد.

فرع‌

بر مشروط عليه عمل بشرط وجوب تكليفى ندارد بلكه فايده شرط صرفا اين است كه در صورت عدم وفاء به آن عقد در معرض زوال و فسخ واقع شده و به فرض عمل آن لازم و غير قابل فسخ مى‌گردد.