عناوین الاحکام؛ ترجمه وشرح متن لمعه - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٢١٧ - ضابطه اتحاد در جنس

ترجمه:

فرع‌

گوشت حيوانات اگر چه تمام در تحت جنس « اللّحم » داخل هستند ولى معذلك ملاك تشخيص اتّحاد و تغير در آنها حيوانى بوده كه گوشت از آن است.

الف: موارد عدم جريان ربا

١- در اشيائى كه دانه‌اى خريد و فروش مى‌شوند.

٢- بين پدر و فرزند ربا نمى‌باشد.

٣- بين شوهر و همسرش ربا منتفى است.

٤- بين مسلمان و كافر حربى رباء نمى‌باشد مشروط به اينكه مسلمان زيادى را بگيرد. و بايد توجه داشت كه بين مسلمان و كافر ذمى ربا ثابت است.

٥- ربا در قسمت جارى نمى‌باشد. [١]

ب: گره‌هاى كاه كه گاهى در گندم ديده مى‌شوند و نيز دانه‌هاى تلخى كه با گندم مخلوط هستند در صورتى كه مقدار آنها اندك به حساب آيند مضرّ به صحّت معامله نمى‌باشند.

ج: اگر بخواهند در بيع احد المتجانسين به ديگرى كه يكى اضافه و ديگرى ناقص است از ربا مستخلص شوند چاره‌اش اين است كه با ناقص از اين دو ضميمه‌اى همراه كنند.

د: جايز است مجموع يك مد خرما و يكدرهم را به دو مد خرما يا به دو درهم فروخت و نيز مى‌توان آن را به دو مد خرما و دو درهم معامله كرد چنانچه به چند مد خرما و چند درهم نيز جايز است آنرا بفروشند زيرا هركدام از عوضين منصرف به جنس مخالف خود شده و در مقابل آن قرار مى‌گيرد.

[١] زيرا قسمت نه بيع است و نه معاوضه بلكه عبارت است از تشخيص و تمييز حق از غير آن.