عناوین الاحکام؛ ترجمه وشرح متن لمعه - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٤٧ - احكام قضاوت

ترجمه:

چهارم- به كلام هردو گوش كند.

پنجم- اگر از وى نسبت به هركدام عملى سرزد كه مقتضى عذرخواهى و پوزش طلبيدن است آنرا درباره هردو منصفانه اجراء نمايد.

ه: اگر يكى از متنازعين مسلمان و ديگرى كافر باشد قاضى مى‌تواند مسلمان را در مكانى رفيع‌تر از مكان كافر قرار دهد.

و نيز مى‌تواند مسلمان را نشانده در حالى كه كافر ايستاده باشد.

و: بر قاضى واجب نيست كه در ميل قلبى نسبت به متخاصمين رعايت تسويه را بنمايد اعم از اينكه هردو مسلمان يا كافر بوده يا يكى مسلمان و ديگرى كافر باشد.

ز: بر قاضى واجب است وقتى يكى از متخاصمين در ادّعاى خود بر ديگرى پيشى گرفت به كلامش گوش دهد.

ح: اگر متنازعين با هم شروع به صحبت و بيان مدّعاى خود نمودند بر قاضى لازم است بكلام آن كه در طرف راست رفيقش قرار گرفته توجّه نمايد.

ط: اگر متخاصمين هردو سكوت كردند قاضى به ايشان بگويد:

هركدام از شما كه مدعى است سخن گويد.

يا بگويد:

سخن بگوئيد.

ى: مكروه است يكى از آندو را اختصاص به خطاب داده و به خصوص او امر به تكلّم نمايد.

ك: گرفتن رشوه بر قاضى حرام است و در صورت گرفتنش بر وى لازم است آنرا برگرداند.