عناوین الاحکام؛ ترجمه وشرح متن لمعه - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٤٥ - احكام قضاوت

ترجمه:

احكام قضاوت‌

الف: بر قاضى جائز است كه با داشتن حاجت و نياز از بيت المال ارتزاق نمايد.

ب: جائز نيست از متنازعين جعل و حق العمل بگيرد.

ج: كسانى كه از بيت المال ارتزاق مى‌كنند

كسانى كه از بيت المال ارتزاق مى‌كنند چند طائفه هستند:

١- موذّن‌

٢- قاسم (كسى كه اموال بيت المال را بين ارباب و صاحبانش تقسيم مى‌كند).

٣- كاتب.

٤- معلم قرآن و آداب (فنون و علوم عربيه از قبيل صرف و نحو و لغت)

٥- صاحب ديوان (كسى كه صورت قضاة و افراد لشگر و نيز ارزاق و حقوق ايشان در دست او مى‌باشد).

٦- والى بيت المال.

د: تكاليف قاضى‌

وظائف و تكالفى بر عهده قاضى است كه ذيلا تشريح مى‌شوند:

١- بر قاضى واجب است بين متخاصمين رعايت تسويه را نموده و از چند جهت هردو را به ديده مساوى بنگرد.

اوّل: در سخن گفتن با هردو.

دوّم: در سلام نمودن به هردو.

سوّم: بهردو نظر كند.

و غير اين امور از انواع اكرامات و احسانات.