دانش رجال از ديدگاه اهل سنت - جديدى نژاد، محمد رضا - الصفحة ٥٢ - مبحث سوم علم رجال از پيدايش تا كمال

با وفات ابن حجر در سال ٨٥٢ هجرى به پايان رسيد، به گونه‌اى كه سيوطى (٨٤٩- ٩١١ ق)[١]، كتاب طبقات الحفّاظ خود را با شرح حال وى به پايان مى‌رساند و مى‌گويد: باب حافظان حديث و ائمه علم جرح و تعديل، بعد از ابن حجر بسته شد و اين علم، به وى خاتمه يافت.

البته ممكن است برخى توهّم كنند كه شايد بعد از سيوطى نيز تحوّلاتى رخ داده است. بنا بر اين، سخن سيوطى تا هنگام وفات خود وى حجّت است نه بيش از آن؛ امّا واقع اين است كه بعد از ابن حجر تا كنون، هيچ تحوّلى در اين علم رخ نداده است و تمامى علماى بعد از عصر مذكور، روزيخوار خوان علمايى هستند كه به معرّفى مهم‌ترين آنها پرداختيم و اگر سيوطى اكنون در قيد حيات بود، باز هم همين سخن را تكرار مى‌كرد.

[١]. ابو الفضل جلال الدين عبد الرحمان بن ابى بكر سيوطى( منسوب به اسيوط، شهرى در ناحيه صعيدمصر)، در بسيارى از علوم اسلامى مهارت داشته و در آنها صاحب تأليف است. از آثار اوست: تدريب الراوى، حسن المحاضرة، اللئالى المصنوعة فى الأحاديث الموضوعة، تنوير الحوالك بشرح موطّأ مالك. وى نزد بزرگانى چون: بلقينى، شرف الدين مناوى و محيى الدين كافيجى شاگردى كرده است( ر. ك: البدر الطالع، ج ١، ص ٣٢٨؛ حسن المحاضرة، ج ١، ص ٣٣٥).