دانش رجال از ديدگاه اهل سنت - جديدى نژاد، محمد رضا - الصفحة ٢١٩ - ٩ المستدرك على الصحيحين
برخى ايرادات، خالى نيستند و حدود يك چهارم ديگر كتاب نيز شامل احاديث منكر و واهىاى است كه به هيچ وجه، در شمار احاديث صحيح قرار نمىگيرند و حتى برخى از آنها احاديثى موضوع (ساختگى) است.[١]
ابن حجر، حاكم را در تصحيح احاديث، شخصى متساهل ندانسته است؛ بلكه وى علّت تساهل حاكم را در المستدرك، فوت وى قبل از اصلاح و تهذيب اين كتاب دانسته و معتقد است كه حاكم، قصد اصلاح المستدرك را داشته است.
نكته
ابن جوزى (م ٥٩٧ ق)- كه يكى از علماى بزرگ جرح و تعديل است- در زمينه احاديث جعلى (ساختگى)، كتابى به نام الموضوعات تأليف كرده است.
وى در اين كتاب، تعداد قابل توجّهى از احاديث كتابهاى معتبرى را كه پيش از اين به معرّفى و بررسى آنها پرداختيم، در شمارِ احاديث جعلى ذكر كرده است.
عدموجود احاديثجعلىدر صحيح البخارى و صحيح مسلم، مورد اتّفاق تمام اهل سنّت است و ذكر يكحديث از احاديث صحيح البخارى، و نيز يك حديث از صحيح مسلم در الموضوعات ابن جوزى، از اشتباهات بزرگ وى شمرده شده است و در مقابل، وجود احاديث جعلى در المستدرك حاكم، مورد اتّفاق تمام علماى اهل سنّت است، چنان كه ذهبى در كتابى جداگانه، به جمع آورى احاديث جعلى اين كتاب، اقدام كرده و حدود يكصد حديث از المستدرك را در اين كتاب، گِرد آورده است.
همچنين انكار اصل وجود احاديث جعلى در سنن اربعه- صرف نظر از اختلافى كه در تعداد آنها وجود دارد- كارى عبث و دليل بر فسادِ نظر انكار كننده و جهالت و تعصّب وى است[٢]، ولو آن كه ابن جوزى، در حكم به جعلى بودن
[١]. به نقل از: تدريب الراوى، ج ١، ص ٥٠.
[٢]. ر. ك: ضعيف سنن ابن ماجة، ص ٢٢( مقدّمه).