رسالة عديمة النظير في أحوال أبي بصير
 
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص
٣٤٧ ص
٣٤٨ ص
٣٤٩ ص
٣٥٠ ص
٣٥١ ص
٣٥٢ ص
٣٥٣ ص
٣٥٤ ص
٣٥٥ ص
٣٥٦ ص
٣٥٧ ص
٣٥٨ ص
٣٥٩ ص
٣٦٠ ص
٣٦١ ص
٣٦٢ ص
٣٦٣ ص
٣٦٤ ص
٣٦٥ ص
٣٦٦ ص
٣٦٧ ص
٣٦٨ ص
٣٦٩ ص
٣٧٠ ص
٣٧١ ص
٣٧٢ ص
٣٧٣ ص
٣٧٤ ص
٣٧٥ ص
٣٧٦ ص
٣٧٧ ص
٣٧٨ ص
٣٧٩ ص
٣٨٠ ص
٣٨١ ص
٣٨٢ ص
٣٨٣ ص
٣٨٤ ص
٣٨٥ ص
٣٨٦ ص
٣٨٧ ص
٣٨٨ ص
٣٨٩ ص
٣٩٠ ص
٣٩١ ص
٣٩٢ ص
٣٩٣ ص
٣٩٤ ص
٣٩٥ ص
٣٩٦ ص
٣٩٧ ص
٣٩٨ ص
٣٩٩ ص
٤٠٠ ص
٤٠١ ص
٤٠٢ ص
٤٠٣ ص
٤٠٤ ص
٤٠٥ ص
٤٠٦ ص
٤٠٧ ص
٤٠٨ ص
٤٠٩ ص
٤١٠ ص
٤١١ ص
٤١٢ ص
٤١٣ ص
٤١٤ ص
٤١٥ ص
٤١٦ ص
٤١٧ ص
٤١٨ ص
٤١٩ ص
٤٢٠ ص
٤٢١ ص
٤٢٢ ص
٤٢٣ ص
٤٢٤ ص
٤٢٥ ص
٤٢٦ ص
٤٢٧ ص
٤٢٨ ص
٤٢٩ ص
٤٣٠ ص
٤٣١ ص
٤٣٢ ص
٤٣٣ ص
٤٣٤ ص
٤٣٥ ص
٤٣٦ ص
٤٣٧ ص
٤٣٨ ص
٤٣٩ ص
٤٤٠ ص
٤٤١ ص
٤٤٢ ص
٤٤٣ ص
٤٤٤ ص
٤٤٥ ص

رسالة عديمة النظير في أحوال أبي بصير - الموسوي الخوانساري، مهدي - الصفحة ٢٧٧

درست، عن عبداللّه بن مسكان» پس مشخّص مى شود كه ضمير «عنهما» به «محمّد» و «درست» برمى گردد و مى توان به اين وسيله از حديث، رفعِ اجمال نمود. {-٢-}

حلّ مشكلات در مشتركات

صاحب منتقى الجمان در اين باب مى نويسد: در سند بسيارى از روايات، نام هاى مطلق و مشتركى به چشم مى خورد كه بين ثقه و غير ثقه، مشترك است و اين، به ظاهر، موجب خلل در صحّت سند حديث مى شود. ما براى تشخيص راه حلّ صحيح با يك مقدّمه، حقيقت حال را روشن مى سازيم. مصنّفان كتب روايى بر اين روش بودند كه رواياتى را پى در پى مى آوردند و فقط در روايت اوّل، سند را به تفصيل، نقل مى كردند و در ساير روايات، به دليل اعتماد برسند روايت اوّل، بخش غير مشترك سند را ذكر مى كردند. انتقال اين روايات از اين كتاب به كتاب ديگر و متفرّق شدن آنها از يكديگر، ترتيب طبيعى آنها را بر هم مى زد و موجب تقطيع و در نتيجه، اجمالِ روايات مى شد و همين نكته، سبب اختلاف آراى علما درباره اين گونه اسناد و تشتّت اقوال بين آنان مى شد. راه شناخت و جدا ساختن اين گونه روايات از يكديگر، ممارست كامل و تفحّص و بررسى دقيق سند آنها است ؛ زيرا بيشتر راه هاى رسيدن به سلسله سند احاديث با يكديگر متّحد و متّفق است و اصل در طُرُق اتّحاد است و تعدّد، امرى عارضى است و مى توان آن را حل نمود. يكى از راه هاى دستيابى به سند صحيح و حلّ مشكل، مراجعه به كتاب هاى رجالى است كه در آنها طرق حديث، بيان شده است ؛ مانند كتاب الفهرست شيخ طوسى رحمه الله و الرجال نجاشي و مشيخه كتاب من لا يحضره الفقيه و... . [٢]


[١] براى اطّلاع بيشتر در اين زمينه، ر.ك: منتقى الجمان، ج ١، ص ٢٢ و ٢٣ .[٢] اين مطلب را در كتاب جامع المقال، ص ٤٨ مفصلاً بيان نموده است.[٣] منتقى الجمان، ج ١، ص ٣١ .