دانشنامه قرآن و حديث - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٩٨
مسلمان است ، چنان كه قرآن مى فرمايد : « وَ لَوْلَا إِذْ سَمِعْتُمُوهُ قُلْتُم مَّا يَكُونُ لَنَا أَن نَّتَكَلَّمَ بِهَذَا سُبْحَانَكَ هَذَا بُهْتَانٌ عَظِيمٌ . [١] و چرا وقتى آن را شنيديد، نگفتيد : «براى ما سزاوار نيست كه در اين [باره] سخن بگوييم . [خداوندا!] تو منزّهى ! اين بهتانى بس بزرگ است»؟» . و در حديثى از پيامبر خدا صلى الله عليه و آله در باره دفاع از آبروى مسلمان آمده : مَن رَدَّ عَن عِرضِ أخيهِ المُسلِمِ وَجَبَت لَهُ الجَنَّةُ البَتَّةَ . [٢] هر كس از آبروى برادر مسلمانش دفاع كند، بهشت بر او واجب مى شود .
٥ . وظيفه شخص مورد بهتان
پيش از اين كه انسان ، مورد بهتان قرار گيرد ، براى پيشگيرى از آن بايد از كارهايى كه موجب سوء ظن و تهمت مى شوند ، اجتناب كند . از پيامبر خدا صلى الله عليه و آله روايت شده است : أولَى النّاسِ بِالتُّهَمَةِ مَن جالَسَ أهلَ التُّهَمَةِ . [٣] سزاوارترينِ مردم به اين كه در حقّ او گمان بد برده شود، كسى است كه با افراد متّهم [و بدنام ]هم نشينى كند . و در حديثى ديگر، از امام على عليه السلام آمده است : مَن وَقَفَ نَفسَهُ مَوقِفَ التُّهَمَةِ فَلا يَلومَنَّ مَن أساءَ بِهِ الظَّنَّ . [٤] كسى كه خود را در موضع تهمت قرار دهد، نبايد كسى را كه به او گمان بد مى برد، سرزنش كند . همچنين اگر پيشگيرى از بهتان ، به هزينه مالى نياز دارد ، براى حفظ آبرو ،
[١] نور : آيه ١٦ . [٢] ثواب الأعمال : ص ١٤٥ ، الأمالى، طوسى : ص ٢٣٣ ح ٤١٤ ، الجعفريّات : ص ١٩٨ ، النوادر، راوندى : ص ١٠١ ح ٦٢ ، بحار الأنوار : ج ٧٥ ص ٢٥٤ ح ٣٨ . [٣] كتاب من لا يحضره الفقيه : ج ٤ ص ٣٩٥ ح ٥٨٤٠ ، معانى الأخبار : ص ١٩٦ ح ١ ، الأمالى، صدوق : ص ٧٣ ح ٤١ ، بحار الأنوار : ج ٧٥ ص ٩٠ ح ٣ . [٤] الأمالى، صدوق : ص ٣٨٠ ح ٤٨٣ ، تحف العقول : ص ٣٦٨ ، بحار الأنوار : ج ٧٥ ص ٩٠ ح ٤ .