آخرين بيعت در سيره پيامبر صلى الله عليه و آله ، بيعت مسلمانان با امام على عليه السلام در روز هجدهم ذى حجّه سال دهم هجرى در محلّى به نام غدير خُم بود. [٣] در اين روز، پيامبر صلى الله عليه و آله امام على عليه السلام را به عنوان جانشين پس از خود به مسلمانان معرّفى كرد و از آنان خواست كه با او بيعت كنند. [٤] افزون بر اين ، به آنان دستور داد كه به عنوان رهبر آينده خود بر او سلام نمايند .

بيعت، در سيره علوى

پس از پيامبر صلى الله عليه و آله ، موضوع «بيعت غدير» به فراموشى سپرده شد؛ امّا در هجدهم ذى حجّه سال ٣٥ هجرى، پس از شورش مسلمانان بر ضدّ خليفه سوم، امام على عليه السلام با اصرار توده مسلمانان، بيعت آنان را پذيرفت و تا روز شهادت، يعنى ٢١ رمضان سال ٤٠ هجرى، به مدّت چهار سال و نه ماه و سه روز ، زمام امور مسلمانان را در دست داشت .

[١] ر . ك : ص ٤٢١ ح ٣٢ . [٢] مسجد احزاب، مسجدى است كه در زمان پيامبر خدا صلى الله عليه و آله بنا شده و اسم ديگرش، مسجد فتح است و در بالاى كوه سلع قرار دارد و آن، جايى است كه پيامبر صلى الله عليه و آله در جنگ خندق در آن جا دعا خوانده است (ر . ك : معجم البلدان : ج ١ ص ١١١ ، البداية و النهاية : ج ٤ ص ١٢٧ ، مجمع الزوائد : ج ٤ ص ١٢ ، المصنّف، ابن ابى شيبه : ج ٧ ص ١٤٦ ، الطبقات الكبرى : ج ٢ ص ٧٣ ، إمتاع الأسماع : ج ٩ ص ٢٧٥ و ...) . [٣] ر . ك : دانش نامه امير المؤمنين عليه السلام : ج ٢ ص ٢١٧ (بخش سوم/ فصل دهم : حديث غدير) . [٤] ر . ك : دانش نامه امير المؤمنين عليه السلام : ج ٢ ص ٢٧١ (بخش سوم/ فصل دهم : حديث غدير / سلام رهبرى) .