دانشنامه قرآن و حديث - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ١٠٥
٢.صحيح مسلم ـ به نقل از ابو هريره ـ :پيامبر خدا صلى الله عليه و آله فرمود : «آيا مى دانيد غيبت چيست ؟». گفتند : خدا و پيامبرش داناترند . فرمود : «اين كه در باره برادرت چيزى بگويى كه خوش ندارد» . گفته شد : اگر آنچه مى گويم، در برادرم وجود داشت ، چه ؟ فرمود : «اگر آنچه مى گويى، در او وجود داشته باشد، غيبتش را كرده اى ، و اگر در او وجود نداشته باشد، به او بهتان زده اى» .
٣.تفسير الطبرى ـ به نقل از ابو هريره ـ :از پيامبر خدا صلى الله عليه و آله سؤال شد : غيبت چيست ؟ فرمود : «اين كه از برادرت چيزى بگويى كه در او هست . پس اگر راست گفته باشى، از او غيبت كرده اى ، و اگر دروغ گفته باشى، به او بهتان زده اى» .
٤.المعجم الكبير ـ به نقل از معاذ بن جبل ـ :نزد پيامبر صلى الله عليه و آله بودم كه حاضران از مردى سخن به ميان آوردند و گفتند : او آدم بسيار ناتوانى است . پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود : «از برادرتان غيبت كرديد» . گفتند : اى پيامبر خدا ! چيزى را كه در او هست ، گفتيم . فرمود : «اگر چيزى را مى گفتيد كه در او نيست، به او بهتان زده بوديد» .
٥.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : از بزرگ ترين گناهان كبيره، دست درازىِ ناحقّ انسان به آبرو و حيثيت مرد مسلمان است . [١]
[١] سيّد رضى رحمه الله مى گويد : و از آن جمله است اين سخن پيامبر خدا صلى الله عليه و آله كه : «يكى از بدترين رباها، دست درازى انسان به آبروى برادر مسلمان خود است» . اين، يك استعاره است ؛ زيرا ايشان دست درازى انسان به آبروى ديگرى از طريق نكوهيدن و بد گفتن و عيبجويى و دروغ گفتن و سخن چينى را به رباى در اموال، تشبيه كرده است ، و ربا آن است كه انسان ، كم بدهد تا زياد به دست آورد ؛ زيرا با اين كار ، طلب ربا مى كند ، يعنى در پى رشد و افزونى مال خويش است .