دانشنامه قرآن و حديث - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٧٩
فصل چهارم : سخت ترين آزمايش ها
٤ / ١
مهلت دادن
قرآن
«و كسانى كه آيات ما را تكذيب كردند، به تدريج از جايى كه نمى دانند ، گريبانشان را خواهيم گرفت ، و به آنان مهلت مى دهم ، كه نقشه من، محكم است» .
«پس مرا با كسى كه اين گفتار را تكذيب مى كند، وا گذار . به تدريج، از جايى كه نمى دانند ، گريبانشان را خواهيم گرفت ، و به آنان مهلت مى دهم ، كه نقشه من، محكم است» .
حديث
١٤٩.الكافى ـ به نقل از سماعة بن مهران ـ :از امام صادق عليه السلام در باره اين سخن خداى عز و جل : «به تدريج ، از جايى كه نمى دانند ، گريبانشان را خواهيم گرفت» پرسيدم. فرمود : «گريبان گرفتن (استدراج)، اين است كه بنده گناه مى كند و با اين حال ، خداوند ، باز به او نعمت مى دهد تا آن نعمت، او را از استغفارِ از گناه، غافل گرداند» .
١٥٠.امام صادق عليه السلام : هر گاه خداوند، خوبى بنده اى را بخواهد و آن بنده مرتكب گناهى شود، به دنبال آن، او را كيفرى مى دهد و آمرزش خواهى را به يادش مى اندازد ، و هر گاه بدىِ بنده اى را بخواهد و آن بنده مرتكب گناهى شود، در پى آن به او نعمتى مى بخشد تا آمرزش خواهى را از يادش ببرد و او به آن گناه ادامه دهد . اين، [همان] سخن خداى عز و جل است كه : «و به تدريج، از جايى كه نمى دانند، گريبانشان را مى گيريم» يعنى: با دادن نعمت در هنگام ارتكاب گناه .