دانشنامه قرآن و حديث - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٩٣
گفتنى است كه در قرآن كريم، كلمه «بهتان» ، شش بار [١] به كار رفته است . همچنين واژه هايى مانند : «افتراء» ، [٢] «اِفك» ، [٣] «كذب» ، [٤] «رَمْى» [٥] و «تقوُّل» [٦] نيز در اين كتاب آسمانى در مفهوم «بهتان» كاربرد دارند . نكته قابل توجّه، اين كه: واژه «بهتان» در قرآن ، تنها در مورد دروغ بستن به انسان به كار رفته است و همچنين است چهار مورد از مشتقّات واژه «رمى» [٧] در صورتى كه واژه «افتراء» در اكثر قريب به اتّفاق موارد، و كلمه «تقوُّل» ، [٨] دو بار در دروغ بستن به خدا به كار رفته ؛ امّا واژه هاى «افك» و «كذب» ، هم در مورد دروغ بستن به خداوند متعال و هم در دروغ بستن به انسان ، در قرآن به كار رفته اند . و اينك توضيحى كوتاه در باره ره نمودهاى قرآن و احاديث در مورد اين رفتار ناشايست :
١ . مصاديق «بهتان» در قرآن
هر چند قرآن و احاديث، هرگونه بهتان و نسبت ناروا دادن به انسان هاى بى گناه را نكوهيده شمرده اند ، امّا در قرآن به چند نمونه از نسبت هاى ناروا اشاره شده كه مى توان از آنها به عنوان نكوهيده ترين مصاديق بهتان ياد كرد :
الف ـ نسبت دادن گناه خود به ديگرى
نسبت ناروا به ديگرى، دو گونه است : گاهى نسبت دهنده ، خود، مرتكب آن گناه
[١] نساء : آيه ٢٠ و ١١٢ و ١٥٦ ، نور : آيه ١٦ ، احزاب : آيه ٥٨ ، ممتحنه : آيه ١٢ . [٢] آل عمران : آيه ٩٤ ، نساء : آيه ٤٨ ، انعام : آيه ٢١ و ٩٣ و ١٣٨ و ١٤٠ ، اعراف : آيه ٨٩ و... . [٣] نور : آيه ١٢ ، فرقان : آيه ٤ ، عنكبوت : آيه ١٧ ، سبأ : آيه ٤٣ و... . [٤] آل عمران : آيه ٧٥ و ٧٨ و ٩٤ و ... . [٥] نساء : آيه ١١٢ ، نور : آيه ٤ و ٦ و ٢٣ . [٦] حاقّه : آيه ٤٤ ، طور : آيه ٣٣ . [٧] نساء : آيه ١١٢ ، نور : آيه ٤ و ٦ و ٢٣ . [٨] حاقّه : آيه ٤٤ ، طور : آيه ٣٣ .