دانشنامه قرآن و حديث - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٣٤٨
درآمد
بيعت ، در لغت
كلمه «بيعت» از مادّه «بيع» است كه در كنار واژه «بيع»، مصدر و به معناى معاهده و معاقده ، عهد و پيمان ، پذيرش رياست و فرمان بردارى و وفادارى است . ابن منظور در اين باره مى گويد : البَيعَةُ : الصَّفقَةُ عَلى إيجابِ البَيعِ وَ عَلَى المُبايَعَةِ وَ الطّاعَةِ . [١] بيعت : كف بر كف ديگرى زدن به نشانه فروختن چيزى يا پيمان بستن و فرمان بردارى از او . عرب ها هنگام خريد و فروش و براى اعلام قطعى شدن معامله ، دست راست خود را به يكديگر مى زدند و آن را «صفقه» يا «بيعت» مى گفتند . آنها همچنين براى پذيرش رياست حاكم و امير ، به او دست مى دادند و اين عمل، نوعى معامله و داد و ستد محسوب مى شد ، بدين معنا كه بيعت كننده، اطاعت و فرمان بردارى را پذيرفته و بيعت شونده هم به امورى متعهّد مى شود. از اين رو ، اين عمل را نيز «بيعت» مى ناميدند . [٢]
[١] لسان العرب : ج ٨ ص ٢٦ مادّه «بيع» . [٢] ر . ك : دائرة المعارف قرآن كريم : ج ٦ ص ٤٠٧ ـ ٤٠٨ ، مقدّمه ابن خلدون : ص ٢٠٩ ، دائرة المعارف جهان اسلام : ج ٥ مدخل «بيعت» ، دائرة المعارف بزرگ اسلامى : ج ١٣ مدخل «بيعت» .