فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٤٧٦ - اِستقبال
جاهل به حكم (وجوب استقبال) يا موضوع (قبله) به مورد ياد شده اختلاف است. قول مشهور، صحّت نماز در انحراف كمتر از نود درجه است.(٦)
بنابر قول منسوب به مشهور بر مكلّفان واجب كفايى( --> وجوب كفايى)است محتضر( --> احتضار)مسلمان را رو به قبله بخوابانند؛ بدين صورت كه او را بر پشت قرار دهند و پاهايش را به سمت قبله دراز كنند؛ به گونهاى كه اگر بنشيند، صورتش به طرف قبله قرار گيرد.(٧)
به قول مشهور، واجب است ميّت مسلمان را در قبر رو به قبله قرار دهند؛ بدين صورت كه او را بر پهلوى راست بخوابانند؛ به گونهاى كه جلوى بدن وى به سمت قبله باشد.(٨)
واجب است هنگام ذبح( --> ذبح)يا نحر( --> نحر)حيوان، موضع ذبح يا نحر و نيز جلوى بدن حيوان، رو به قبله قرار گيرد. در وجوب استقبال ذابح و نحر كننده، اختلاف است.(٩)
حرام:استقبال قبله در حال تخلّى حرام است( --> تخلّى).
مستحب:استقبال قبله در حال دعا، ذكر، تعقيب نماز( --> تعقيب)، قرائت قرآن، سجده شكر( --> سجده شكر)و تلاوت( --> سجده تلاوت)، نشستن در مسجد، بلكه مطلق نشستن، هنگام تلقين ميّت( --> تلقين)، زيارت قبر مؤمن، طرح دعوا نزد حاكم شرع و به قول مشهور، گفتن اذان و اقامه، مستحب است. همچنين رو به قبله بودن ميّت هنگام تكفين( --> تكفين)مستحب است.(١١)
مكروه:رو به قبله بودن هنگام آميزش، پوشيدن شلوار، بلكه هر كارى كه انجام دادن آن با تعظيم قبله منافات داشته باشد، مكروه است.(١٢)
استقبال خورشيد و ماه:قرار دادن مخرج بول يا غائط به سمت ماه، خورشيد يا جهت وزش باد، در حال تخلّى كراهت دارد.(١٣)
استقبال در مناسك حج:در حال طواف واجب است كعبه در سمت چپ طواف كننده قرار داشته باشد و استقبال كعبه به عمد در حال طواف موجب بطلان آن مىشود.(١٤)استقبال صفا و مروه در حال