فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٥٩٩ - اِعتكاف
خارج نشدن، اذن مولا براى مملوك و اذن شوهر براى زن و اذن پدر و مادر براى فرزند در صورت اذيّت شدن پدر و مادر، شرايط صحّت اعتكافاند.
در اينكه اعتكاف در هر مسجدى صحيح است يا تنها در مسجد جامع شهر و يا تنها در مساجد چهارگانه (مسجدالحرام، مسجد النّبى، مسجد كوفه و مسجد بصره) كه پيامبر يا امامان معصوم عليهم السّلام در آنها نماز جماعت يا جمعه اقامه كردهاند اختلاف است؛ هرچند قول اخير به مشهور نسبت داده شده است.(٣)همچنين بر شرط بودن ايمان( -->ايمان)در صحّت همه عبادتها، از جمله اعتكاف، ادّعاى اجماع شده است.(٤)
احكام :در روزه اعتكاف، قصد اعتكاف شرط نيست، بلكه روزه ماه رمضان يا روزه نذرى و مانند آن نيز كفايت مىكند.(٥)در صورت صحيح نبودن روزه ـ به جهت زمان، مانند عيد قربان و فطر و يا به جهت شخص، مانند حائض، نفساء، بيمار و مسافر ـ اعتكاف نيز صحيح نيست.(٦)شبهاى دوم و سوم از سه روز اعتكاف، جزء مدّت اعتكاف است و به قول مشهور، شب اول جزء آن نيست. از اين رو، مدّت اعتكاف از طلوع فجر روز اول تا غروب روز سوم است.(٧)
ناتمام گذاشتن اعتكافِ واجب، در صورتى كه وقتش معيّن باشد جايز نيست. در اينكه ناتمام گذاشتن چنين اعتكافى، در صورتى كه وقتش معيّن نباشد، و نيز ناتمام گذاشتن اعتكافِ مستحب، به طور مطلق جايز است يا به طور مطلق جايز نيست و يا در دو روز اول جايز است و پس از آن جايز نيست، اختلاف است. قول آخر مشهور است.(٨)
خروج از مسجد هنگام ضرورت، مانند تخلّى، غسل جنابت و استحاضه و ديگر غسلهاى واجب ـ و نيز انجام دادن امورى مانند برآوردن حاجت مؤمنان، تشييع جنازه و عيادت بيمار جايز است.(٩)درصورت خروج از مسجد، نماز خواندن جز در مكّه جايز نيست؛ چنان كه، زير سايه نشستن نيز جايز نيست.(١٠)
محرّمات:در طول مدّت اعتكاف، آميزش با همسر و به قول مشهور، لمس