شريعت اسلام نبوده و مشروعيت جهاد براى رسيدن به اين هدف منظور نگرديده است و به عبارت ديگر، جهانگشايى و جهانگيرى به مفهوم ارضى و امپرياليزم به مفهوم توسعه‌طلبى ارضى از اهداف جهاد محسوب نشده است.

اما در شريعت اسلام براى جهاد آثارى مترتب گرديده كه در اين ميان احكام اراضى مفتوحه نيز بيان شده است.

يكى از دلايل اين مطلب كه اسلام قصد كشورگشايى و توسعه‌طلبى ارضى از جهاد نداشته آن است كه از موارد صلح يعنى مواردى كه دشمن آمادگى خود را براى صلح و قبول قرارداد اعلام مى‌كند؛ در فقه به عنوان پيروزى رزمندگان اسلام ياد شده است، و سرزمينهايى كه از اين طريق به صاحبانشان واگذار مى‌گردد به اراضى صلح تعبير شده است و در حقيقت صلح در تعبير فقهى در مورد اراضى به معنى واگذارى زمين به اهالى و ساكنان آن مى‌باشد.

از سوى ديگر گرچه واژه قرآنى «فتح» مفهوم ارضى دارد و در تعبير متعارف به گشودن سرزمينى كه به روى رزمندگان بسته بوده است اطلاق مى‌گردد لكن در لحاظ دقيقتر روشن مى‌گردد كه مفهوم فتح الزاماً به معنى استيلاى ارضى و تصاحب سرزمين دشمن نيست بلكه هدف از فتح گشودن درهاى بسته به روى اسلام و مسلمانان مى‌باشد.

اين نكته در معنى فتح در واقع بيان هدف اصلى جهاد مى‌باشد. اسلام هر نوع در بسته شده به روى دعوت خود و هر نوع مانعى كه از رسيدن منطق اسلام به گوش مردم جلوگيرى نمايد و بالاخره هر گونه رادعى كه بين اسلام، تفكر و انديشه انسانها فاصله ايجاد نمايد را تلاش خصمانه و رفتارى ستيزه‌جويانه تلقى مى‌كند و براى خود حق دفاع قائل است و مشروعيت دفاع براى گشودن اين درهاى بسته و آزاد نمودن انسانهاى دربند و ايجاد تماس مستقيم با مردم را از اهم موارد مشروعيت و اهداف جهاد مى‌داند و براى تفهيم اين هدف و منظور از واژه فتح استفاده مى‌كند كه يك مورد بارز آن در قرآن درباره فتح مكه بكار رفته است: (إِنّٰا فَتَحْنٰا لَكَ فَتْحاً مُبِيناً).١ باز شدن درهاى بسته مكه به روى مسلمانان مشتاق به خانه و كاشانه خود و عاشق

[١] . فتح، آيه ١.