فقهاى شيعه بر خلاف فقهاى اهل سنت كه عموما " «صفوالمال» را به شخص پيامبر (ص) اختصاص داده‌اند امام معصوم (ع) را نيز برخوردار از اين حكم اختصاصى نموده‌اند [١] و مفاد روايت دعائم الاسلام در مورد على (ع) كه در زمان پيامبر (ص) در يكى از جنگها در يمن «صفو المالى» را به خود اختصاص داد [٢] استفاده مى‌شود كه نه تنها امام مسلمين بلكه فرماندهان نيز كه على (ع) در آن زمان فرماندهى و نه امامت را برعهده داشت مى‌توانند از حكم ويژه «صفوالمال» استفاده نمايند.

٦. عطايايى كه امام براى اشخاص (به دليل مصلحت) اختصاص مى‌دهد و از آن در برخى از روايات «سرالتوائب» هم تعبير شده است. [٣]

ابو الصلاح از قدماى فقهاى شيعه با استفاده از همين روايات [٤] معتقد شده است كه امام مى‌تواند همه اموال باقيمانده غنايم را آن گونه كه مصلحت مى‌بيند تصرف نمايد و كسى حق اعتراض نخواهد داشت.

اين مطلب با تمام اطلاق و ظرافتى كه دارد بى‌شك در مورد امام معصوم (ع) قابل قبول مى‌باشد ولى تعميم آن به دولتهاى زمان غيبت (امامت نيابى) هرچند كه پيشوايان در اين دولتها نيز از عدالت برخوردار باشند قابل مناقشه مى‌باشد لكن در محدوده احكام حكومتى و در چارچوب مصالح ملزمه مى‌توان آن را براى امامت نيابى نيز مشروع دانست.

٧. خمس غنايم محاسبه و به امام (دولت اسلامى) اختصاص داده مى‌شود كه در مصارف معين توسط حاكم اسلامى هزينه گردد. به اين ترتيب خمس از مجموع غنايم جنگى محاسبه مى‌شود و اين نظريه را شيخ طوسى و برخى ديگر از فقهاى شيعه به

[١] . شايد نظريه اهل سنت بر اين مبنا استوار باشد كه امام معصوم را تنها در مورد پيامبر (ص) صادق مى‌دانند.

[٢] . رك: دعائم الاسلام، ج ١ ص ٣٨٢ چ سال (١٣٨٣ ه‌. ق) (در اين ماجرا، خالد بن وليد توسطبريده جريان را به پيامبر (ص) در مدينه رسانيد و بر خلاف تصور آن دو كه شكايتشان پيامبر (ص) را نسبت به على (ع) برخواهد آشفت، پيامبر اسلام (ص) در پاسخ ضمن ابراز خشم نسبت به عمل بريده فرمود: على آنچنان كه مى‌پندارى نيست او برادر من و وصى من و ولى امر شما بعد از من است).

[٣] . رك: وسائل الشيعه، ج ٦ باب ١ از ابواب انفال به نقل از جواهر الكلام، ج ٢١ ص ١٩٥.

[٤] . رك: علامه حلى، مختلف‌الشيعه، كتاب الجهاد، به نقل از همان، ص ١٩٦.