فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ٢٠٦ - مبحث پنجم سرنوشت و بازگشت اسيران

١١. ساير حقوق اسيران

در كنوانسيونهاى ژنو مواردى ديده مى‌شود كه در روايات و آراء فقها با عنوان خاص مطرح نشده است مانند پرداخت مستمرى به اسيران، امكان مكاتبه با خويشاوندان و تفريح، ورزش و نظاير آن.

اين‌گونه موارد را در صورتى كه منافات با موازين اسلامى نداشته باشد مى‌توان از دو طريق مورد تأييد قرار داد:

الف -

از طريق تعميم معنى احسان و تفسير موسع آن كه در اين صورت موارد مذكور از مصاديق احسان بوده و از ديدگاه شريعت اسلام قابل قبول خواهد بود.

ب -

از طريق انعقاد قرارداد و ملحق شدن دولتهاى اسلامى به كنوانسيونهاى بين‌الملل و تعهد در برابر مقررات و عرف بين‌المللى كه در اين صورت رعايت اين موارد كه در قراردادها، كنوانسيونها و تعهدات بين‌المللى آمده الزام‌آور خواهد بود.

حتى مواردى چون اعطاى تسهيلات و امكانات لازم براى انجام مراسم و تشريفات مذهبى در صورتى جنبه تبليغى نداشته باشد و صرفا" در ميان اسيران همكيش انجام پذيرد مى‌تواند قابل قبول باشد، همچنانكه در مورد اهل ذمه، انجام مراسم مذهبى به رسميت شناخته شده است.

همچنين داشتن عقايد مخالف، تدين به اديان ديگر غير از اسلام و گرايشهاى سياسى انحرافى و نظاير آن نيز كه به فكر و عقيده اسير مربوط مى‌باشد مانع از برخوردارى اسير از حقوق شناخته شده وى نخواهد بود.

مبحث پنجم: سرنوشت و بازگشت اسيران

در تعيين سرنوشت نهايى اسيران جنگى بين فقهاى اسلام اختلاف نظر وجود دارد و در برخى از موارد اين اختلاف، صورى و در بعضى از موارد محتوايى و واقعى است. اينك آراء اصلى و مهم فقهى را در مورد رفتار با اسيران جنگى در تعيين سرنوشت آنان در چند مورد زير، مورد مطالعه قرار مى‌دهيم: