فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ٤٤ - مبحث پنجم تأخير انداختن جنگ

ح -

دعوت به بازگشت به خانه [١] .

ط -

دعوت با اتمام حجت و بستن راههاى عذر. [٢]

هدف از دعوت به عنوان يك اصل و قاعده نظامى در جهاد اسلامى تنها در محدود كردن جنگ و رسيدن به راه حل ديگرى جز جنگ نيست بلكه هدف اصلى آن، بهره‌گيرى از فرصت پيدايش حالت خصمانه به منظور هدايت دشمن است.

برخلاف آنچه كه در برخى از جنگهاى مسلمانان در دوران خلفا معمول بوده كه فريضه دعوت را به صورت يك تشريفات خشك و بى‌روح انجام مى‌دادند و دو جمله شهادتين را به دشمن عرضه مى‌نمودند. هدف دعوت درواقع پيگيرى كليه راههايى است كه ممكن است به هدايت افراد دشمن بيانجامد.

اين جمله تاريخى پيامبر اسلام (ص) خطاب به على (ع) به هنگام اعزام آن حضرت به يمن، گوياترين سخن در معنى و مفهوم دعوت در جهاد است:

«يا على لاتقالتن احداً حتى تدعوه لى و ايم الله لان يهدى الله على يديك رجلاً خير لك مما طلعت عليه الشمس و غربت و لك و لأوه يا على» [٣] .

(يا على هرگز با كسى جنگ نكن مگر آنكه ابتدا او را به اسلام دعوت كنى بخدا سوگند: اگر خداوند به‌دست تو مردى را هدايت كند براى تو از همه آنچه كه خورشيد بر آن طلوع و غروب مى‌كند بهتر است و تو ولايت او را بر عهده خواهى داشت). [٤]

مبحث پنجم: تأخير انداختن جنگ

اين اصل جنگى در متون احاديث به دو عبارت بيان شده است.

الف -

در احاديث نبوى به عبارت

«لايقاتلوا الا من قاتلهم» [٥]

آمده است كه به معنى آغاز

[١] . همان.

[٢] . رك: الصحيح من‌السيره، ج ٣ ص ١١٨.

[٣] . رك: كافى، ج ٥ ص ٢٩.

[٤] . ولايت ايمان و هدايت از انواع ولايتهايى است كه داراى احكام فقهى است از آن جمله موجب ارث مى‌باشد.

[٥] . رك: البداية و النهاية، ج ٤ ص ٢٩٧.