فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ١٥٨ - تفسير و تحليل

آگاه باشيد درخت بيابانى بادوامترين و سخت‌ترين چوبهاست و نهالها و شاخه‌هاى سبز و خرم پوستشان ظريفتر است و گياهان ديمى صحرايى شعله‌هاى بيشتر و با دوامترى دارند و دير هم خاموش مى‌شوند. من در كنار رسول خدا (ص) هچون نورى از نورى گرفته شده و چون ذرايى بر بازويى بودم. سوگند به خدا، اگر همه عرب براى جنگ با من گرد هم آيند هرگز به آنها پشت نمى‌كنم و اگر فرصت اجازه دهد كه گردن گردنكشان را فرو آورم، البته به سوى آنان مى‌شتابم و كوشش خواهم كرد كه زمين را از لوث وجود اين شخص وارونه و تن كج‌انديش پاك كنم تا سنگريزه‌ها و خاكها را از لابه‌لاى دانه‌هاى محصول بيرون بكشم».

جملات قسمتى از نامه معروف امام به عثمان بن نوف حنيف است كه در زمان تصدى فرماندارى بصره از طرف امام، به خاطر شركت در يك ميهمانى كه مخصوص اغنياء بوده مورد انتقاد امام قرار گرفته و امام پس از آنكه شيوه زندگى خود را توضيح مى‌دهد، اين پرسش را كه احتمالاً نسبت به روش زندگى امام در ذهنها مطرح مى‌شود پاسخ مى‌گويد.

تفسير و تحليل

١. معيار سنجش مى‌تواند نمودهاى ظاهرى باشد. خوراك خوب و پرخورى علامت قدرت و سلامت جسمانى و كم‌خورى نشانه ضعف. چه بسا اولى از بيمارى و دومى از عادت و مقاومتهاى تمرين شده باشد، چنانكه رفت و آمد به دانشگاه علامت تحصيلات و رفت و آمد به روستاها نشانه فقدان علم نيست. زيرا چه بسا اولى براى توطئه و دومى براى پياده كردن تكنيك و تخصص آموخته‌اش مى‌رود. تحليلهاى سطحى و اين گونه ساده‌انديشى عواقبى بس وخيم مى‌تواند داشته باشد.

٢. انسان در كوران سختيها و كمبودها فلز وجودش آبديده مى‌شود. بر اساس اين قانون است كه حيوان صحرا، درخت بيابان، فلز آبديده و سنگ معدن نسبت به همنوعان حادثه نديده خود مقاومتر، پردوامتر و مفيدتر است. ٣. تازه تنها عامل براى مقاومت، نيرومندى و برخوردارى از قدرت نيست، بلكه عامل اساسى، قرار گرفتن در پايگاه حق است كه به خاطر آن، امام پشت كردن به دشمن