فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ٧٩ - الف - دعوت به اتحاد و همبستگى بيشتر

ايمان داريد گروهى گروه ديگر را مسخره نكنند، كه شايد آن گروه از ايشان بهتر باشند و نه زنانى زنان ديگر را مسخره كنند كه شايد آن زنان بهتر از ايشان باشند، عيب يكديگر مگوييد و همديگر را به لقب بد خطاب مكنيد كه عصيان كردن از پس ايمان نشانه بديست و هر كس توبه نياورد، آنها ستمگرانند).

اسلام دقيقترين و باريك‌ترين احساسات بشرى را مورد نظر قرار مى‌دهد و از نجوى و در گوشى صحبت كردن دو نفر پيش شخص سوم منع مى‌كند. اين يك ادب اجتماعى و يك تربيت فردى است.

اسلام ضمن دعوت همه به نيكوكارى، احسان و دستگيرى از مستمندان از منت‌گذارى نهى مى‌كند. زيرا منت‌گذارى خصلت نكوهيده‌ايست و شخصيت و طرف احساساتش را جريحه‌دار مى‌كند و بجاى سپاس، ناسپاسى و نقمت به دنبال مى‌آورد.

اسلام در اين راه حتى برخورد لفظى و شيوه سخن گفتن را نيز از نظر دور نمى‌دارد و آداب اجتماعى وحدت بخش را با توصيه هاى زير تكميل مى كند: (وَ قُلْ لِعِبٰادِي يَقُولُوا اَلَّتِي هِيَ أَحْسَنُ‌).١ «به بندگانم بگو آنچه را كه نيكوترست بگوييد». (وَ قُولُوا لِلنّٰاسِ حُسْناً). [٢] «به مردم نيك و نيكو بگوييد».

اسلام مسلمانان را بدرود گفتن و سلام كردن و افشاى آن دعوت مى‌كند. زيرا رابطه انسانى و پيوند معنوى در آشنايى و براى ابتداى تحيت گويى كافيست تا از اين راه دلها بهم نزديكتر و اعتماد بيشتر گردد. (وَ إِذٰا حُيِّيتُمْ بِتَحِيَّةٍ فَحَيُّوا بِأَحْسَنَ مِنْهٰا أَوْ رُدُّوهٰا إِنَّ اَللّٰهَ كٰانَ عَلىٰ كُلِّ شَيْ‌ءٍ حَسِيباً). [٣] «چون شما را درود گويند درودى بهتر از آن گوييد يا همان را باز گوييد كه خدا حسابگر همه چيز است.

از پيامبر اكرم (ص) پرسيدند محسنات اسلام و نيكوييهاى مسلمانى، بهترينش كدام است فرمود: كوشش در اطعام به مردم و به هر كس كه بشناسى و يا نشناسى سلام كنى.

اين سخن را مى توان چنين هم بيان كرد: سلام اسلامى، صلح جويانه‌ترين شعارى است كه دينى در عالم به خود ديده است.

اسلام به خاطر تحكيم پيوند اجتماعى به نيكى كردن در مقابل بدرفتارى ديگران

[١] . اسرا، آيه ٥٣.

[٢] . بقره، آيه ٨٣.

[٣] . نساء، آيه ٨٦.