فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ٢٩٩ - فصل چهارم مشروعيت دفاع يا حق جنگ

فصل چهارم مشروعيت دفاع يا حق جنگ

دفاع مشروع حق طبيعى هر موجود زنده‌اى است كه داراى حق حيات مى‌باشد و بر همين اساس، هر ملتى در ضمير حاكميت خود حق دفاع را دارد چنانكه ماده ٥١ منشور ملل متحد نيز آن را به طور انفرادى و جمعى از حقوق طبيعى شمرده است.

دفاع مشروع اصلى حاكم بر كليه قراردادهاست و تلويحاً در هر قراردادى به طور قابل قبول وجود دارد به طورى كه اشاره و يا تصريح به آن مانند حق حاكميت در قراردادها به هيچ وجه ضرورتى نداشته و زايد تلقى مى‌شود.

دفاع مشروع لازمه حق استقلال و غير قابل تفكيك از آن مى‌باشد و به طور كلى هر نظام حقوقى كه تجاوز را محكوم مى‌كند بصورت ضمنى دفاع مشروع را در مورد تأكيد قرار داده و الزاماً آن را شرط اصلى قلمداد مى‌كند.

دفاع مشروع از چند جهت حائز اهميت زير است:

نخست: اينكه در واقع حق حفاظت از خود مى‌باشد و دوم آنكه خود عملى بازدارنده براى دفع تجاوز و سوم آنكه ضمانت اجرايى براى مورد حفظ صلح، امنيت، اصول و مقررات مقبول بين‌المللى محسوب مى‌گردد و بالاخره با ديدى ديگر، دفاع مشروع نوعى پيشگيرى جنگ و توسل به زور مى‌باشد.

جهاد در فقه اسلامى با توجه به تعريفى كه از آن در مباحث گذشته ارائه گرديد،