فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ١٤٢ - ح - پيشگيرى آفات مديريت و فرماندهى

برد؛ شناخت انحراف و عوامل آن در سازمان بايد اساس تجربيات بعدى در تعيين معيارهاى جديد قرار بگيرد.

در نظارت و كنترل، وجود يك دستگاه اطلاعاتى مورد اطمينان، دلسوز و صادق، ضرورتى اجتناب‌ناپذير است، چنانكه على (ع) در عهدنامه مالك‌اشتر به آن اشاره نموده است.

«ثم تفقد اعمالهم، و ابعث العيون من اهل الصدق و الوفاء عليهم، فان تعاهدك فى السرّ لامورهم، حدوة لهم على استعمال الامانة، و الرفق بالرّعيه». [١]

ح - پيشگيرى آفات مديريت و فرماندهى

سوء مديريت در جنگ و فرماندهى مى‌تواند عامل زوال قدرت و فروپاشى دولت گردد.

اسلام شرايط و ضوابط مكتبى و تواناييهاى تخصصى و علمى لازم را دارد به تناسب كمبود يا ضعف اين شرايط و تواناييها، آفتهايى دامنگير مديريت مى‌گردد كه اگر شناخته و پيش‌گيرى نشود، مديريت دچار سردرگمى شده و نه تنها توان انجام مسؤوليتهاى خود را از دست مى‌دهد بلكه به ضد خود تبديل مى‌شود و به جاى گره‌گشايى از جامعه برمشكلات آن مى‌افزايد.

مديريت توانى است كه همه انسانها آن را دارند، ولى وقتى تناسب مسؤوليت با توانايى از نظر تعهد و علم با هم تطبيق نكند، ناگزير زمينه رشد آفتهاى مديريت فراهم مى‌گردد. در اينجا اهم آفات مديريت را به طور اختصار مورد بررسى قرار مى‌دهيم:

١.

سستى ايمان:

ايمان داراى سلسله مراتب متفاوتى است. هرگاه آفت سستى ايمان در مديريت ظاهر گردد نه تنها صلاحيت چنين مديرى مورد ترديد قرار مى‌گيرد اصولاً از آنجا كه انگيزه‌هاى عمل انسان بى‌ايمان يا سست ايمان با انگيزه عمل انسان با ايمان يا قوى‌الايمان متفاوت است واز نظر كمى و كيفى در نفس عمل اثرات متفاوتى دارند و نيز در ميزان توانايى مدير، اثر مستقيم دارد. ناگزير مديريت اسلامى بايد با آن به عنوان يك آفت مبارزه كند و به همين دليل است كه اسلام بر جهاد اكبر، خودسازى، تربيت معنوى و ارتقاء ايمان تأكيد نموده است.

[١] . نهج‌البلاغه، نامه ٥٣.