وقتى جنگ تمام شد و عايشه به بصره وارد شد عمار بن ياسر همراه مالك اشتر نزد او رفتند. عايشه از عمار پرسيد چه كسى همراه توست ابا يقضان؟ او گفت: مالك اشتر. عايشه خطاب به مالك گفت: تو با عبد اللّه چه كردى؟! مالك جواب داد: اگر پيرمرد نبودم و مرگم نزديك نبود او را مى‌كشتم و مسلمانان را از شرش راحت مى‌كردم. عايشه گفت: مگر اين سخن رسول خدا را نشنيده‌اى كه مسلمان جز به سبب كفر بعد از ايمان يا زناى بعد از ازدواج و قتل نفسى كه خدا حرام كرده، به قتل نمى‌رسد؟

مالك در جواب گفت: اى مادر مؤمنان، ما نيز بنابر يكى از اين سه مورد با او جنگيديم.

نك: بحار الأنوار، ٣٢، ١٩١.

[٢] شيخ مفيد مى‌گويد: وقتى امير المؤمنين ٧ جرأت مردم- اصحاب جمل- را در جنگ و صبر و شكيبايى آنها را بر كشته شدن ديد به جناح راست لشكرش فرمان داد به سوى جناح چپ لشكر جمل حركت كنند و به جناح چپ نيز فرمان داد به سوى جناح راست دشمن حركت كنند و خودش در قلب لشكر ايستاد ديرى نپائيد كه آنها دچار ضعف شدند و ضربات مهلك شمشيرها بر مغزهايشان جا گرفت و به هزيمت رفتند عده بى شمارى از آنها كشته شدند و از اصحاب امير المؤمنين هم نفرات زيادى مجروح گرديدند ازديان كه پيشاپيش آنها كعب بن سور بود و زمام شتر را به دست داشت، گرد شتر را گرفتند و كسانى كه شكست خورده بودند نزد او جمع شدند و عايشه در اين حال فرياد مى‌زد:

« فرزندانم حمله! حمله! شكيبا باشيد كه من بهشت را براى شما ضمانت مى‌كنم». آنها از هر طرف او را در بر گرفتند و عبايى را كه او به همراه داشت جلو انداختند و دامن راست آن را بر روى شانه راست به سمت چپ برگردانده بود و دامن چپ را به سوى شانه راست همان طور كه رسول خدا به هنگام طلب باران انجام مى‌داد.

سپس گفت: مشتى خاك به من بدهيد. و وقتى خاك را به او دادند به سوى صورتهاى اصحاب امير المؤمنين پاشيد و گفت:« صورتهايتان سياه باد». همانند رسول خدا كه با مشركان جنگ بدر انجام داد. در اين هنگام كعب بن سور افسار شتر را گرفت و كشيد و گفت: خدايا اگر مى‌خواهى خون مسلمانان را حفظ كنى و آتش اين فتنه را خاموش كنى على را به قتل برسان.

امّا وقتى عايشه برد رسول خدا را وارونه كرد و خاك بر صورتهاى سپاه امير المؤمنين ٧ پاشيد امام ٧ فرمود:« عايشه اين تو نبودى كه پرتاب كردى بلكه شيطان بود كه پرتاب كرد و به يقين سنگينى اين گناهت بر تو باز خواهد گشت».

نك: مصنفات شيخ مفيد، ١، ٣٢٨ و الفتوح، ١، ٤٨٤.