لوامع صاحبقرانی مشهور به شرح فقیه - علامه مجلسی - الصفحة ١٦٧ - وقت نماز عشاء

صلوات اللَّه عليه فرمودند كه من ابو الخطاب را فرمودم كه نماز شام را در وقت ذهاب حمره مشرقيه بكند او در وقت ذهاب حمره مغربيه كرد يعنى عمدا يا اشتباه كرد چون من حمره گفتم و بظهور گذاشتم او حمره مغربى فهميد.

و بسند صحيح از محمد بن على منقولست كه در سفرى در خدمت حضرت امام رضا صلوات اللَّه عليه بودم و آن حضرت نماز شام را وقتى مى‌كردند كه جانب مشرق سياه مى‌شد و سرخى زايل مى‌شد.

و بسند كالصحيح از حضرت امام محمد باقر صلوات اللَّه عليه منقولست كه فرمودند كه چون سرخى از جانب مشرق زايل شود آفتاب از مشرق فرو رفته است و احاديث صحيح و قوى گذشت در آن كه وقت نماز شام ظهور ستاره است و امثال اين اخبار نيز وارد شده است در ذهاب حمره مجملا اخبار ذهاب حمره قريب به تواتر است با آن كه اشهر است و عمل علماء شيعه بر اين بوده است در اعصار و امصار و اگر عمل باين اخبار كنيم عمل به همه كرده‌ايم چون بيان ذهاب قرص است و اگر عمل بذهاب قرص كنيم طرح اين اخبار كثيره كرده‌ايم و علامه احتمال داده است كه در صحراها عمل بذهاب قرص كنيم چون حايلى نيست و در معموره عمل بذهاب حمره كنيم و احتياط در دين آنست كه گذشت كه نماز ظهرين را باين وقت نيندازد و اگر بيفتد نيّت ادا و قضا نكند و شام را بعد از ذهاب حمره به جا آورد.

(و اذا صلّيت المغرب فقد دخل وقت العشاء الآخرة إلى انتصاف اللّيل)

و هر گاه نماز شام را به جا آورى داخل مى‌شود وقت نماز خفتن و ممتد است تا نصف شب و اين عبارت مصنف است بحسب ظاهر و ظاهرش آنست كه صدوق قايل است به اختصاص مقدار سه ركعت به شام بر خلاف ظهر و عصر با آن كه يك خبر مرسل است كه دلالت دارد بر اختصاص و ليكن چون‌