لوامع صاحبقرانی مشهور به شرح فقیه - علامه مجلسی - الصفحة ١٤٩ - وقت نماز ظهر و عصر

تابستان و من او را جواب ندادم و آزرده‌ام كه مبادا آزرده شده باشد سلام مرا به او برسان و بگو هر گاه سايه‌ات مثل تو باشد نماز ظهر را بكن و هر گاه سايه‌ات دو مثل تو باشد نماز عصر را بكن يعنى در اين مقدار وقت و ازين باب احاديث قوى نيز وارد شده است و در جمع بين الاخبار مى‌توان گفت كه چون قامتى سه ذراع و نيم است تقريبا كه هفت قدم باشد بهتر آنست كه نماز ظهر را از قدم چهارم نگذراند و اگر بگذرد از قدم هفتم كه يك قد شاخص است نگذارند و در اين صورت اولى آنست كه نافله ظهر از دو قدم و نافله عصر از چهار قدم نگذرد و در چند حديث موثق واقع شده است كه قامت يك ذراع است و دو قامت دو ذراع است و باين اعتبار ذراع را قامت مى‌گفته‌اند كه بقچه كه رخوت آن حضرت ٦ در آن مى‌بوده است يا پالان شتر آن حضرت يك ذراع بوده است و مراد از قامت قامت رحل است و رحل را بر اين دو معنى اطلاق مى‌كنند اگر چه در معنى ثانى اظهر است چون نديده‌ايم در حديثى كه آن حضرت را يك جامه زياده باشد و از يك دست كه عبارت از زير جامه و پيراهن و ردا باشد زياده داشته باشد كه داخل بقچه ركاب كنند.

و محتمل است كه مراد از قامت سايه قامت باشد و در آن وقتى كه حضرت سيّد المرسلين ٦ فرموده‌اند كه هر گاه يك قامت باشد ظهر را بگذارد در آن محل سايه قامت ذراع بوده باشد و بر اين مضمون نيز اخبار موثق و قوى وارد شده است و ظاهر خبرى اينست كه اخبار مختلف كه وارد شده است به قدم و قدمين و ذراع و ذراعين و قامت و قامتين باين اعتبار است كه چون وقت ظهر از زوال است تا آن كه ظل بر چيزى مثل آن شى‌ء شود يعنى ظل زايد مثل ظل سابق شود و آن مختلف مى‌باشد گاهى يك قدم مانده ظهر مى‌شود و گاهى دو قدم و گاهى يك قامت و اكثر قدما باين عمل مى‌كرده‌اند.