قرآن و فرهنگ زمانه
(١)
فهرست مطالب
٥ ص
(٢)
«ذلك الكتاب لا ريب فيه»
١١ ص
(٣)
آيا قرآن از فرهنگ زمانه تأثير يافته است
١٥ ص
(٤)
1 مجارات در استعمال
١٦ ص
(٥)
2 فراگيرى خطابهاى قرآن
١٨ ص
(٦)
3 واقعيت نه خيالآفرينى
٢٠ ص
(٧)
فرهنگى كه قرآن با آن به مبارزه برخاست
٢١ ص
(٨)
زن و منزلت او در قرآن
٢١ ص
(٩)
مردان يك درجه برتر از زنان
٢٣ ص
(١٠)
برترى پسر بر دختر
٢٨ ص
(١١)
سهم مرد دو برابر زن
٣٢ ص
(١٢)
تلاشهايى سست بنياد
٣٥ ص
(١٣)
ديه زن نصف ديه مرد
٣٨ ص
(١٤)
زن در عرصه گواه شدن
٤٣ ص
(١٥)
نكتهاى ادبى در آيه
٤٦ ص
(١٦)
زن در ساحت قضاوت
٤٨ ص
(١٧)
حق حضانت فرزند
٤٩ ص
(١٨)
اختيار طلاق
٥٢ ص
(١٩)
عيوب موجب فسخ در ازدواج
٦٥ ص
(٢٠)
تنبيه بدنى زن
٦٧ ص
(٢١)
حجاب
٧٩ ص
(٢٢)
چند همسرى
٨٤ ص
(٢٣)
همسران پيامبر
٩١ ص
(٢٤)
دو نكته
١٠٠ ص
(٢٥)
خرافات دورافتاده جاهلى
١١٨ ص
(٢٦)
سخنى در باب جنزدگى
١٢٢ ص
(٢٧)
چونان سرهاى شياطين
١٢٤ ص
(٢٨)
حور العين
١٣١ ص
(٢٩)
نكته
١٣٤ ص
(٣٠)
درخت و جويبار
١٣٥ ص
(٣١)
روسفيدان و روسياهان در رستاخيز
١٣٧ ص
(٣٢)
سحر در قرآن
١٤١ ص
(٣٣)
انواع سحر
١٤٥ ص
(٣٤)
ساحران فرعون
١٦٦ ص
(٣٥)
جادوگران بابل
١٦٩ ص
(٣٦)
نفاثات فى العقد
١٧٢ ص
(٣٧)
اسرار شگفت عالم ارواح
١٧٦ ص
(٣٨)
سخنى در باب چشم زخم
١٧٩ ص
(٣٩)
چشم زخم در قرآن
١٨٠ ص
(٤٠)
1 سفارش يعقوب به فرزندان
١٨٠ ص
(٤١)
2 آيه«و إن يكاد»
١٨٢ ص
(٤٢)
3 آيه«و من شر حاسد إذا حسد»
١٨٣ ص
(٤٣)
تأثيرگذارى چشم زخم
١٨٤ ص
(٤٤)
قرآن و شعر جاهلى
١٩٠ ص
(٤٥)
اقتباس
١٩٢ ص
(٤٦)
قرآن و تعابير ركيك
١٩٤ ص
(٤٧)
«التي أحصنت فرجها»
١٩٤ ص
(٤٨)
خيانت همسران نوح و لوط
١٩٦ ص
(٤٩)
فهرست آيات
١٩٧ ص
(٥٠)
فهرست منابع
٢٠٥ ص
 
١ ص
٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص

قرآن و فرهنگ زمانه - معرفت، محمد هادى - الصفحة ٣٦ - تلاشهايى سست بنياد

ندارد؛ چرا كه احكام شرع- آن دسته كه متغير هستند- در گرو مصالح زمان ومكان خود مى‌باشند كه در گذشته اين مصالح وجود داشته‌اند و امروز، وجود ندارند.

گوينده اين سخن، احكام شرع را دو نوع مى‌داند: ثابت و متغير. احكام «ثابت» آنها هستند كه شارع به گونه عام و هميشگى مقرر كرده است و بر پايه مصالح ثابتى استوارند كه هرگز و در هيچ شرايطى تغيير نمى‌پذيرند؛ مانند عبادات، اما در معاملات و قوانين انتظامى- كه مصالح روزمره و تحول‌پذير در صحنه زندگى در آنها رعايت مى‌شود- اين گونه نيست. اصول كلى اين دسته از احكام، ثابت و جزئيات و تفاصيل آن در گرو شرايط روز است كه در شرايط مقتضى، با توجه به آن اصول كلى و رعايت معيارهاى اصلى، مى‌توان در آن دست برد.

در پاسخ بايد گفت: پندار نخست به صراحت، با نص قرآن ناسازگار است؛ زيرا آيه‌هاى ارث در آغاز با تعبير «ايصاء» (سفارش) آمده است، اما با تعبيرهايى پايان مى‌يابد كه موردِ سفارش را واجب و تخلف‌ناپذير مى‌سازد:

«وَصِيَّةً مِنَ اللَّهِ وَ اللَّهُ عَلِيمٌ حَلِيمٌ. تِلْكَ حُدُودُ اللَّهِ وَ مَنْ يُطِعِ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ يُدْخِلْهُ جَنَّاتٍ ... وَ ذلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ. وَ مَنْ يَعْصِ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ وَ يَتَعَدَّ حُدُودَهُ يُدْخِلْهُ ناراً خالِداً فِيها وَ لَهُ عَذابٌ مُهِينٌ»[١]؛ اين است سفارش خداوند و خداوند دانا وحكيم است. اين حدود الهى است و هركه خدا و پيامبرش را فرمان برد، او را به باغ‌هايى در آورد كه ... و اين است رستگارى بزرگ. هركه خدا و پيامبرش را نافرمانى كند و از حدود او در گذرد، او را در آتشى برد كه در آن جاودانه است و عذابى خوار كننده خواهد داشت.

بنابراين، اين وصيت خداوند تخلف‌ناپذير مى‌باشد؛ زيرا حدود الهى را مشخص مى‌سازد و هركه از آن در گذرد «او را در آتش خواهد انداخت و عذابى خواركننده خواهد داشت» كه همان سقوط از مرحله كرامت انسانى تا حد خوارى‌


[١] . نساء، ١٢- ١٤.