علوم و معارف قرآن و حدیث - علوم و معارف قرآن و حدیث - الصفحة ٩٨

روحي برخوردار است. او به لحاظ روحي و فطري به کرامت و بزرگواري گرايش دارد و کمالش در اين است که کرامتش رشد يا از امور پست دور گردد. رسالت همه پيامبران الهي اين بوده است که نفوس انسان‌ها را به کرامت برسانند و آنان را از پستي و حقارت نفس بر‌هانند. پيامبر اکرم٦ نيز به کرامت‌هاي اخلاقي و انساني دعوت مي‌کرد و رسالت آن حضرت اين بود که اين کرامت را به کمال برساند. آن حضرت فرمود:

عَلَيْكُم بِه مَكارِمِ الاَخْلاق فَانَّ اللهَ بَعَثني بِها؛[٣٠٠]

بر شما باد به کسب کرامت‌هاي اخلاقي که همانا خداوند مرا بدان‌ها برانگيخته است.

همچنين مي‌فرمايد:

إِنَّمَا بُعِثْتُ لِأُتَمِّمَ مَكَارِمَ الْأَخْلَاقِ؛[٣٠١]

همانا من براي کامل کردن مکارم اخلاقي مبعوث شدم.

امام حسين٧ فرموده است:

يا أَيها النَّاس نافِسوا في الْمکارِمِ؛[٣٠٢]

اي مردم! در کسب مکارم اخلاق بر يکديگر پيش‌دستي کنيد.

از روايات استنباط مي‌شود که انسان بايد مورد تکريم قرار گيرد؛ به‌ويژه در تعليم و تربيت، بايد به مسائل اخلاقي و کرامت انسان‌ها بيش از پيش توجه کرد و براي آن ارزش قائل شد. از اين‌رو مربيان تعليم و تربيت بايد با ذکر داستان‌ها و ارائه تمثيل‌هاي مختلف و راه‌هاي گوناگون کرامت انسان _ که معمولاً از طريق اطاعت و فرمان‌برداري از خداوند به دست مي‌آيد _ کمک کنند انسان به اعتلاي روحي برسد و از پستي و فرومايگي پاک شود.

٦-٣ - فراهم کردن زمينه مساعد

اسلام تربيت را فراهم کردن شرايط براي شکوفايي استعدادها مي‌داند. از اين‌رو براي اين‌که شرايط شکوفايي فراهم شود، به زمينه‌هاي مساعد توجه مي‌کند و به همين منظور، روش‌هاي زير را پيشنهاد مي‌نمايد:

١. زندگي در محيطي مناسب: زندگي در محيط مناسب، در تربيت ديني انسان بسيار

[٣٠٠]. بحارالانوار، ج٦٩، ص٣٧٥.

[٣٠١]. همان، ج١٦، ص٢١٠.

[٣٠٢]. بحار الانوار، ج٧٨، ص١٢١.