علوم و معارف قرآن و حدیث - علوم و معارف قرآن و حدیث - الصفحة ١٦

اهل‌بيت. باب چهاردهم به موضوع عصمت و تطهير اهل‌بيت اختصاص يافته و
باب پانزدهم به کفر و تکفير اختصاص دارد. در باب شانزدهم، موضوع «صحابه» در قالب شش فصل بررسي شده است: فضايل کذب براي صحابه، عدالت صحابه، فضايل صحابه، مطاعن صحابه، سبّ صحابه و جنگ با صحابه. نويسنده در باب هفدهم به مطاعني
که به گمان او شيعه درباره عايشه آورده، توجّه کرده[٢٧] و در باب هجدهم به موضوع
«تقيه» مي‌پردازد. باب نوزدهم، موضوع «خُمس» را دربر دارد و باب بيستم دربر دارنده موضوع «متعه» و «نزديکي از دُبر» است. آخرين باب نيز موضوع «بدعت در دين» را در خود جاي مي‌دهد.

پس از پايان ابواب کتاب، فهرست محتويات، به طور تفصيلي آمده است.

ابواب اين کتاب بر اساس اختلافات شيعه و اهل‌سنّت سامان يافته و نويسنده، در هر باب به يک مسئله اختلافي مي‌پردازد. اين ابواب از حيث اندازه، متناسب نيستند؛ به گونه‌اي که مثلاً باب دوازدهم، فقط يک و نيم صفحه و باب سيزدهم، حدود ٢٤٠ صفحه است. وي مطالب تکراري بسياري در کتاب آورده است؛ مطالبي در اثبات فضايل ابوبکر، عمر و عکرمه؛ مطالبي درباره تفسير منسوب به علي بن ابراهيم قمي؛ مباحثي درباره بيعت علي بن ابي‌طالب٧ با خلفا و مطالب ديگري که در چندين جاي رساله عيناً تکرار شده‌اند. نداشتن دسته‌بندي مناسب، از ديگر اشکالات اين ساختار است. او مطالب کلامي، قرآني، حديثي، فقهي و تاريخي را قسيم يکديگر قرار داده که وجه مشترک همه آنها، احاديثي است که مورد اثبات يا رد قرار گرفته‌اند. نويسنده، برخي از مطالب مرتبط را در چند باب مختلف آورده به گونه‌اي که مخاطب نمي‌تواند همه حرف‌هاي وي درباره يک موضوع را در يک جا مطالعه کند؛ مانند مطالب مربوط به طعن صحابه، فضايل صحابه و فضايل اهل‌بيت. فهرست محتويات از حدود صفحه چهارصد به بعد داراي اشتباهاتي متعدّد است.

د) نگاهي به محتوا

عبدالرحمن بن محمد، شيعه را فاقد علم درايه مي‌داند. او مباحث درايه‌اي شيعه را دزديده شده از اهل‌سنّت دانسته و کتاب الرعايه شهيد ثاني را مثال مي‌زند. وي تقسيم چهارگانه حديث در شيعه را برگرفته از تقسيم اهل‌سنّت مي‌شمرد. دمشقيه تأخير شيعه در

[٢٧]. وي به نگاشته‌هاي متعدّد دانشمندان بزرگ شيعه در دفاع از عايشه در برابر تهمت‌هاي جناح اموي اشاره‌اي نمي‌کند.