علوم و معارف قرآن و حدیث

علوم و معارف قرآن و حدیث - علوم و معارف قرآن و حدیث - الصفحة ٨٩

مي‌شود، آن است که استعدادهاي انسان در جهت کمال مطلق شکوفا شود و به سوي انسان کامل سير کند.

ملاصدرا اذعان مي‌دارد که مقصود نهايي و هدف اصلي از نزول کتاب الهي،
دعوت بندگان به سوي خداوند بزرگ است. همچنين مطلوب غايي اين است که
بنده از حضيض ذلت و خواري به اوج کمال و عرفان ارتقا يابد و راه سفر به سوي خداي تعالي را فراگيرد.[٢٦٧] غايت تربيت ديني در سنت معصومين: اين است که استعدادهاي انسان در جهت کمال مطلق شکوفا شود؛ بدين معنا که انسان متصف به اسماء و صفات الهي شود.[٢٦٨]

خداوند در قرآن کريم مي‌فرمايد:

Gيَا أَيُّهَا الْإِنسَانُ إِنَّكَ كَادِحٌ إِلَى‌ رَبِّكَ كَدْحاً فَمُلَاقِيهِF؛[٢٦٩]

اي انسان! تو با تلاش و رنج به سوي پروردگارت مي‌روي و او را ملاقات خواهي کرد.

با توجه به معناي آيه و مطالب يادشده، مي‌توان فهميد کمال انسان همان رسيدن به خدا و مقام قرب ربوبي است که هدف غايي تربيت به شمار مي‌رود.

امام خميني; در اين‌باره مي‌فرمايد:

تمام عبادات وسيله است؛ تمام ادعيه وسيله است؛ همه وسيله اين است که انسان اين لبابش ظاهر بشود. آن‌چه بالقوه است و لبّ انسان است به فعليت برسد و انسان بشود. انسان بالقوه، انسان بالفعل بشود؛ انسان طبيعي يک انسان الهي بشود، به طوري که همه چيزش الهي بشود، هر چه مي‌بيند، حق ببيند.

بر اساس همين موارد است که ايشان فرمود:

وظيفه معلم، هدايت جامعه است به سوي الله.[٢٧٠]

بنابراين مي‌توان گفت رسالت همه انبياي الهي و هدف مهم تربيت در اسلام و سيره ائمه: آن است که تلاش کنند انسان‌ها را به سوي خدا هدايت کنند؛ يعني کمال انسان، همان رسيدن به خداوند است.


[٢٦٧]. «چالش تربيت اسلامي»، ص١٢٣.

[٢٦٨]. همان، ص١٢٤.

[٢٦٩]. سوره انشقاق، آيه ٦.

[٢٧٠]. در جست‌وجوي راه و کلام امام، دفتر بيست و دوم، ص٣٦٤.