علوم و معارف قرآن و حدیث - علوم و معارف قرآن و حدیث - الصفحة ١٠٦

کتاب‌شناسي و ... منعکس شده است. بيان همه اين نکات در اين مختصر نمي‌گنجد؛از اين‌رو در اين بخش، گزارش اجمالي از محتواي مهم و کليدي فصل‌ها و گفتارهاي تشکيل دهنده پايان‌نامه ارائه مي‌شود.

فصل اوّل: کليّات

فصل اول به موضوعات کلي پيرامون موضوع رساله، اختصاص يافته است. اين کليات در قالب چهار گفتار به تبيين موضوع، تعيين محدوده جغرافيايي، تاريخ عمومي و تاريخ حکومت مشعشعيان مي‌پردازد.

گفتار اول که به شناخت موضوع اختصاص يافته، تصويري روشن از موضوع ارائه مي‌کند و با بيان ضرورت پرداختن به موضوع، پيشينه، اهداف و طرح پرسش‌ها و فرضيات، بررسي اين موضوع از نظر علمي توجيه شده است. در پايان گفتار، چند نمونه از منابع مورد استفاده در پژوهش معرفي شده است.

در گفتار دوم، پيش از ورود به بحث حکومت مشعشعيان، منطقه جغرافيايي
حکومت آنها مورد بررسي قرار گرفته است. منطقه تحت تسلط آل مشعشع، فراتر از شهر حويزه است؛ اما با تمام گستردگي، مرکزيت حکومت، بيشتر در اين شهر مستقر بوده است. نام اين شهر در گذشته با «حاء» نوشته شده، اما در سال ١٣١٤ شمسي با تصويب هيئت وزيران وقت، نام و املاي حويزه به «هويزه» تبديل شده است.[٣٠٨] در دوره مشعشعيان، مناطق و شهرهايي مانند جزائر، شوش، دورق، خلف‌آباد، دزفول و شوشتر زيرمجموعه حويزه به شمار مي‌آمدند.

نگارنده در گفتار سوم، به تاريخ عمومي منطقه حويزه و علل پيدايش آن در قرن چهارم هجري قمري پرداخته است. اين شهر در سال ٣٧٣ق بنا نهاده شده و در طول تاريخ محل استقرار قبايل شيعه بوده است.

گفتار چهارم با نگاهي تاريخي به علل پيدايش و افول حکومت مشعشعيان و تعيين محدوده جغرافيايي حکومت آنان در کنار آشنايي با سلسله واليان حويزه تصويري جامع از اين حکومت شيعي ارائه داده است.

گستره جغرافيايي حکومت مشعشعيان در نقشه ريز به تصوير کشيده شده است:

[٣٠٨]. فرهنگ معين، ج٤، ص٢٣١٥.