علوم و معارف قرآن و حدیث - علوم و معارف قرآن و حدیث - الصفحة ٩٧

فطرت آدمي بنا شده و سختي‌هاي ظاهري آن نيز که با فطرت هماهنگ و سازگار است در ذائقه جان آدمي شيرين و گواراست. همين موجب مي‌شود صفات الهي و خصلت‌هاي نيک به آساني و راحتي به دست آيد. راه و رسم آيين تربيت محمدي تنها بر امور آسان بنا شده و از خشونت و تندي به دور است.[٢٩٦]

پيامبر اکرم٦ مي‌فرمايد:

بَعَثَني بالحَنِيفِيَّةِ السَهْلَةِ السَّمْحَةِ؛

خداوند مرا به شريعت و دين حنيف و آسان مبعوث کرده است.[٢٩٧]

همچنين مي‌فرمايد:

يا أيّها النَّاس إنَّ دين الله يُسر؛

اي مردم! همانا دين خدا آسان است.[٢٩٨]

با توجه به روايات بالا و ده‌ها روايت ديگر، مي‌توان گفت ملايمت و مدارا بهترين شيوه براي نرم کردن دل‌ها و همراه ساختن آن در مسير تربيت است. هيچ چيز چون ملايمت، رحمت، آسان‌گيري و نرمي در تربيت دل آدمي و رشد صحيح عواطف انساني مؤثر نيست. تجربه ثابت کرده است آن‌چه را مي‌خواهي به دست آوري، با نرمي و ملايمت، به آساني به دست خواهي آورد، اما اگر تندخويي کني، انسان‌ها معمولاً مقاومت مي‌کنند و از رسيدن به آن‌چه دوست داري محروم مي‌شوي. از اين‌رو بهترين راه ورود به دل‌ها، ايجاد ميل و رغبت است که جز بر اساس آييني ملايم فراهم نمي‌شود. اين موضوع بيشتر در مديريت کلامي به کار معلمان مي‌آيد که اگر از درِ ملايمت و نرمي وارد شوند، مي‌توانند مسائل و مشکلات را حل کنند؛ ولي اگر تندخويي کنند، کارها خوب پيش نخواهد رفت.