علوم و معارف قرآن و حدیث

علوم و معارف قرآن و حدیث - علوم و معارف قرآن و حدیث - الصفحة ٩٦

پيش از چهل سالگي توجه کرده است، ولي بر همه مراحل رشد و تکامل انسان، ترتيبي يکسان قايل نشده است؛ برخي دوران را نسبت به بعضي ديگر مقدم داشته و آن را از نظر تربيتي، داراي اهميتي ويژه به شمار آورده است. در اين ميان، دوران جواني براي تعليم و تربيت ديني حسابي جداگانه دارد.[٢٩٢]

جوانان ارزش سرمايه‌گذاري ويژه براي تربيت دارند. آنان به دليل آن‌که ذهني خالي و نامشوش دارند، به سرعت ياد مي‌گيرند و آموخته‌هايشان پايدارتر است.[٢٩٣]

پيامبر گرامي٦ مي‌فرمايد:

مَن تَعَلَّمَ في شَبابِهِ كانَ بِمَنزِلَة الرَّسمِ في الحَجَرِ، ومَن تَعَلَّمَ و هُو كبيرٌ كانَ بمَنزِلَةِ الكِتابِ علي وَجهِ الماءِ؛[٢٩٤]

کسي که در جواني بياموزد، آموزشش به منزله نقش در سنگ است (ثابت و پايدار مي‌ماند) و آن کسي که در بزرگسالي مي‌آموزد، آموزشش به منزله نوشتن روي آب است.

تربيت‌پذيري جوانان استثنايي است. آنان براي تربيت، آمادگي فراوان دارند. امام علي٧ در نامه ٣١ نهج البلاغه به فرزند خود فرمود:

إِنَّمَا قَلْبُ الْحَدَثِ كَالْأَرْضِ الْخَالِيَةِ مَا أُلْقِيَ فِيهَا مِنْ شَيْ‌ءٍ قَبِلَتْهُ. فَبَادَرْتُكَ بِالْأَدَبِ قَبْلَ أَنْ يَقْسُوَ قَلْبُكَ؛

دل نوجوان، مانند زميني خالي از گياه و درخت است. هر بذري در آن افشانده شود مي‌پذيرد [و در خود مي‌پرورد]. پس [در آغاز جواني‌ات] به ادب و تربيت تو مبادرت کردم، پيش از آن‌که [عمرت به درازا بکشد و] دلت سخت شود.

رهبران ديني با احاديث و روايات، از مسئولان امر خواسته‌اند جوانان را محور قرار دهند و براي آنها و تربيت‌شان برنامه‌ريزي و سرمايه گذاري کنند؛ زيرا:

هر که در خردي‌اش ادب نکند

 

در بزرگي فلاح از او برخاست[٢٩٥]