علوم و معارف قرآن و حدیث - علوم و معارف قرآن و حدیث - الصفحة ٧٤

٤. عواشر القرآن؛ ابن‌سعد در طبقات خود از آن ياد كرده است.[٢٢٣]

مشايخ و اساتيد

قتاده از اساتيد بسياري روايت نقل كرده است. ذهبي اسامي ٤٤ نفر از آنان را برشمرده که أنس ‌بن مالک، حسن بصري، سعيد بن مُسيِّب و محمد ‌بن سيرين از جمله آنهاست.[٢٢٤]

قتاده و اهل‌بيت

قتادة‌ بن دعامه به‌رغم اين‌که در فاصله سال‌هاي زندگاني خود _ يعني ٦١ - ١١٧ق‌ _ معاصر با سه تن از امامان شيعه، يعني امام سجاد، امام محمد باقر و امام صادق: بوده است، تنها از ملاقات او با امام باقر٧ رواياتي نقل شده که ظاهراً اين ملاقات‌ها نيز بيش از يک‌بار بوده است؛ چنان‌که كليني جريان ملاقات قتاده با امام باقر٧ را در روايت منقول از زيد شحام مفصّل ذکر کرده است.

نيز كليني از أبوحمزه ثمالي روايت مي‌کند:

روزي در مسجد رسول اكرم٦ نشسته بودم. مردي از در وارد شد سلام كرد و گفت: كيستي؟ جواب دادم: از اهل كوفه هستم؛ چه حاجت داري؟ پرسيد: آيا ابوجعفر محمد بن علي را مي‌شناسي؟ گفتم: آري! گفت: چهل مسئله حاضر و مهيا كرده‌ام که از او بپرسم؛ آن‌چه حق است بگيرم و آن‌چه باطل است رها كنم. به او گفتم تو حق را از باطل تميز مي‌دهي و مي‌شناسي؟ جواب داد: بلي! گفتم: پس چه احتياجي به او داري؟ پاسخ داد: شما اهل كوفه افرادي كم‌طاقت هستيد. هرگاه ابوجعفر را ديدي مرا خبر كن. هنوز سخن من با او به انجام نرسيده بود كه آن حضرت وارد شد، در حالي كه جمعي از اهالي خراسان و غير ايشان دور حضرتش را گرفته و از مسائل و مناسک حج پرسش مي‌نمودند. حضرت در جاي خويش نشست. آن مرد هم نزديک او نشست. من (ابو حمزه) هم در جايي از مجلس نشستم و سخنان آن‌حضرت را كه عالمان و دانشمندان زيادي در اطرافش حلقه زده بودند مي‌شنيدم. چون به نيازهاي علمي همه پاسخ داد و از نزدش رفتند، رو به آن مرد كرد و فرمود: كيستي؟ گفت: من قتادة‌ بن دعامه بصري هستم. امام به او فرمود: آيا تو فقيه اهل بصره‌اي؟ گفت: بله! فرمود: به خود بيا اي قتاده! خداوند تبارک و تعالي جمعي را آفريد و آنان را حجت خود

[٢٢٣]. طبقات ابن‌سعد، ج٧، ص٢٧٤.

[٢٢٤]. سير اعلام النبلاء، ج٥، ص٢٦٩.