علوم و معارف قرآن و حدیث

علوم و معارف قرآن و حدیث - علوم و معارف قرآن و حدیث - الصفحة ٧٠

كرده،[٢٠٠] احتمالاً قتاده در سال ١١٧ق از دنيا رفته است.

ويژگي‌هاي فردي

چنان‌كه پيش‌تر گفته شد، قتاده كور مادرزاد به دنيا آمد؛ ولي خداوند او را از حافظه‌اي قوي برخوردار کرد. احمد بن حنبل مي‌گويد:

او از نظر حافظه سرآمد مردم بصره بود و هيچ چيز را نمي‌شنيد، مگر آن‌كه آن را حفظ مي‌كرد؛ چنان‌که صحيفه جابر تنها يک‌بار بر او خوانده شد و او تمام آن را حفظ كرد.[٢٠١]

ابن‌حجر گفته است:

او حافظ زمان خويش بود.[٢٠٢]

مَعْمَر مي‌گويد:

از قتاده شنيدم كه مي‌گفت: چيزي را نشيندم مگر آن‌كه آن را حفظ كردم.

ابوهلال راسبي با يک واسطه به نقل از بكر مزني گفته است:

هركس دوست دارد حافظ‌ترين كسي را كه درک كرده است ببيند، به قتاده بنگرد.[٢٠٣]

از سعيد ‌بن مسيب نقل شده است كه گفت:

هيچ كس از عراق نزد من نيامد كه باحافظه‌تر از قتاده باشد. هرگاه حديثي مي‌شنيد آن را به سرعت مي‌گرفت و پيوسته در تب وتاب و اضطراب بود تا اين‌كه آن را حفظ مي‌كرد.[٢٠٤]

قتاده مي‌گويد:

هيچ‌گاه به محدثي نگفتم كه حديث را تكرار كن و هيچ چيزي را گوش‌هايم نشنيد، جز اين‌كه قلبم آن را حفظ مي‌كرد.[٢٠٥]

از عجايب ويژگي‌هاي ذكر شده براي قتاده آن است كه گفته‌اند: او در هر هفت روز


[٢٠٠]. تهذيب التهذيب، ج٢، ص٢٣٣.

[٢٠١]. البداية والنهاية، ج٩، ص٣٤٣.

[٢٠٢]. طبقات المدلسين، ص٤٣.

[٢٠٣]. الطبقات الكبري، ج٧، ص٢٣٠.

[٢٠٤]. سير اعلام النبلاء، ج٥، ص٢٧٢.

[٢٠٥]. تهذيب التهذيب، ج٨، ص٣٥٢ - ٣٥٣.